De Literaire Loodgieters Compleet

19 december 2014 Paul van Capelleveen Boekkunst en geïllustreerde boeken

Een jaar geleden konden wij uit de directe omgeving van de legendarische Literaire Loodgieters een flink aantal publicaties kopen om de collectie van de KB te completeren en een maand of twee geleden volgden er nog een paar.

Hans Warren, Een avondje (1983)

Hans Warren, Een avondje (1983)

Een 'Nietig' stempel zien we bijvoorbeeld in de uitgave Wetboekje met tekst van Bob den Uyl (1984), een geperforeerde 'N' is aangebracht in Vic van de Reijts tekst Sport (1983). In een uitgave van Hans Warren, Een avondje, is behalve het 'Nietig'-stempel nòg een stempel gehanteerd: 'Proef'. Een proef die nietig verklaard wordt lijkt me een beetje dubbelop. Proeven verdwijnen normaal in de prullenmand of in een archief. Intussen gelden de boekjes toch gewoon als 'publicatie', terwijl daar eigenlijk een zekere oplage voor nodig is - bij de KB houden we het op een minimum van vijf exemplaren. Behalve uiteraard voor dit soort uitzonderlijke drukwerkjes.

Er verschenen ook gelegenheidsuitgaven, zoals nieuwjaarswensen, een antwoordkaart en een toegangskaart voor een toneelstuk van Komrij.

Een vriendenkring van interessante auteurs

De aantrekkelijkheid van de uitgaven zit hem ook in de tekstkeuze en vooral de keuze van de auteurs. Het ging bepaald niet om tante Toos of het niet zo intelligente neefje van de overburen. Integendeel: W.F. Hermans, Gerrit Komrij, Belcampo, Sal Santen zijn maar enkele auteurs die in het 'fonds' zijn vertegenwoordigd. Sommige uitgaven zijn meer een soort grap, andere zijn serieuzer. De uitgave van Jan Fictoor, Bezuinigen (1983), behelst een tekstje van het Haagse duo F. Jacobse en Tedje Van Es uit het televisieprogramma van Kees van Kooten en Wim de Bie, 'Aan hun taas getrokken'. De tekst zelf is simpel: 'Bezuinigen? Bezuinigen? Laten ze zelf maar eens bezuinigen'. Van W.F. Hermans maakten de Literaire Loodgieters onder andere een kleine cursus Zuidafrikaans, maar typerend is vooral het kinderboekje van Sita van de Wissel, hoofdfiguur uit de roman Uit talloos veel miljoenen (1981). Dit fictieve kinderboek is door de L.L. als echt boek gepubliceerd: Beertje Bombazijn.

Gerrit Komrij, Jaap Drupsteen, Per boot van Venetië naar Padua (1983)

Gerrit Komrij, Jaap Drupsteen, Per boot van Venetië naar Padua (1983)

De meest omvangrijke uitgave is Per boot van Venetië naar Padua (1983). Gebaseerd op een televisiefilm van Jaap Drupsteen naar aanleiding van een opera door Adriano Banchieri, ontstond een cassette met maskers die op een lichtbron kunnen worden gelegd, zodat in het ene oog een afbeelding uit de film verschijnt en in het andere een bewerkte operatekst, een gedicht door Gerrit Komrij. De oplage was maar tien exemplaren, maar er is minstens één ongenummerd exemplaar (buiten de handel) én een proefexemplaar. De KB heeft nu bovendien een blad waarop verschillende lettertypen zijn uitgeprobeerd. De drukker heeft er steeds bijgeschreven welke. Aan de hand hiervan is het lettertype voor de teksten bepaald. Het gedicht moest precies in het oog van de maskers passen.

Proefdruk voor Gerrit Komrij, Jaap Drupsteen, Per boot van Venetië naar Padua (1983)

Proefdruk voor Gerrit Komrij, Jaap Drupsteen, Per boot van Venetië naar Padua (1983)

De uitgaven van de Literaire Loodgieters ontstonden tussen 1980 en 1987. Maar een jaar geleden, in 2013, verscheen opeens een boekje met als uitgever De Literaire Loodgieters: een tekstje van S. Carmiggelt, Trouwen (een oude tekst natuurlijk, uit Het Parool). Het boekje verscheen ter gelegenheid van het huwelijk van Jolanda de Vries en Pierre Roth in een oplage van tien genummerde exemplaren. Wat is dit? Een koekje van eigen deeg? Een gietertje van eigen lood?

Te zien in de vitrine bij Bijzondere Collecties

Een selectie van uitgaven van De Literaire Loodgieters is vanaf 18 december 2014 tot 27 februari 2015 te bekijken in de vitrine bij de ingang van de afdeling Bijzondere Collecties in de KB.

Lees meer blogs over dit thema: