Een liefdevolle band rond een dissertatie
14 februari 2019 Rens Top Boekkunst en geïllustreerde boeken

Op 2 oktober 1778 promoveerde Leonardus Hoeufft aan de universiteit van Leiden op een proefschrift getiteld Specimen juridicum de legitmatione per rescriptum principis et jure succedendi. Het was gebruikelijk dat een, of een klein aantal, van de exemplaren werden gebonden om ouders, familie of een docent te verrassen. Leonardus Hoeufft liet echter wel een heel bijzonder exemplaar maken.

In maart 1779 zou hij namelijk gaan trouwen met Ida Clasina de Mey, en hij vond dat het aan haar opgedragen exemplaar een verplettende indruk moest maken. Hij bestelde een band van roze/rood satijn, liet hem borduren met goud-, zilverdraad en lovertjes en bestelde twee amoureuze schilderingen, die hij op voor- en achterplat liet monteren. Het stuk werd geborgen in een met goud bestempelde schuifdoos, die in Leiden werd gemaakt.

Leonard Hoeufft, De legitimatione per rescriptum principis et jure succedendi (1778)
Schildering op het voorplat

Leonard Hoeufft, De legitimatione per rescriptum principis et jure succedendi (1778)

Leonard Hoeufft, De legitimatione per rescriptum principis et jure succedendi (1778)
Schildering op het achterplat

Leonard Hoeufft, De legitimatione per rescriptum principis et jure succedendi (1778)

Leonard Hoeufft, De legitimatione per rescriptum principis et jure succedendi (1778)
Boekband voor Leonard Hoeufft, De legitimatione per rescriptum principis et jure succedendi (1778)

Leonard Hoeufft, De legitimatione per rescriptum principis et jure succedendi (1778)

De textiele band was niet het werk van de boekbinder, maar werd gemaakt door een professionele borduurwerker. Vanaf ca 1650 waren ook zij verenigd in een eigen gilde. Ze kregen opdrachten voor handschoenen, tassen, kussens en vele andere voorwerpen. De patronen ontleenden zij veelal aan modellenboeken. Het speciaal voor een boek geborduurde bekledingsmateriaal werd door de boekbinder om de band gemonteerd. Het gilde stelde hoge eisen aan het gebruik van de materialen. Als er door de borduurwerkers werd geknoeid met de kwaliteit van het goud- of zilverdraad, werden ze zonder meer het gilde uit gezet.

De schilderingen op het bandje van Hoeufft laten aan de amoureuze verbeelding niets te wensen over. Op het voorplat houdt een roze putto een bloemenkrans boven twee tortelende duifjes, met daarboven een banderolle met de tekst PURS ET TENDRES COMME EUX. Op het achterplat zit eenzelfde kereltje met zijn pijlenkoker naast een verhoging met een brandend hart. Dit alles onder de tekst: ILS SONT UNIS DE MEME.

Leonard Hoeufft, De legitimatione per rescriptum principis et jure succedendi (1778)

Leonard Hoeufft, De legitimatione per rescriptum principis et jure succedendi (1778)

Leonardus Hoeufft was een ambitieus man. In de Boekzaal van 1773, hij is dan zestien jaar, werd hij al vermeld als een van de leerlingen van de Latijnse School in Haarlem die een prijsboek hadden verdient bij de overgang naar de ‘Hooge Schoole in Leiden. In 1775 begon hij, zoals vele andere studenten, een album amicorum dat hij in Leiden luxueus liet binden. Het album wordt bewaard in de Koninklijke Bibliotheek en bevat 45 inscripties van medestudenten. In 1784 werd hij schepen van Haarlem, en in 1788 trad hij toe tot de Vroedschap. Hij werd o.a. benoemd tot postmeester, lid van het provinciaal bestuur en lid van de Algemene rekenkamer. In 1815 wordt hij zelfs in de adelstand verheven. Leonard Hoeufft overleed in 1824. Zijn omvangrijke bibliotheek werd in 1826 in Den Haag geveild. Ida Clasina Hoefft-de Mey overleed in 1839.

Te zien in de vitrine

Vanaf 15 februari is deze bijzondere boekband te zien in de vitrine bij de leeszaal Bijzondere Collecties. Daarnaast wordt ook het album amicorum van Hoeufft getoond.