Haagse vogels

13 november 2014 Paul van Capelleveen Boekkunst en geïllustreerde boeken

De digitale versie van het achtiende- en negentiende-eeuwse platenboek Nederlandsche vogels van Sepp en Nozeman trok vanaf 2011 meer publiek dan we destijds dachten. Met de tentoonstelling en de facsimile-uitgave gaat het niet anders. De (overdrachtelijke) aaibaarheidsfactor van de vogel is kennelijk groot; ze zijn gewoon hot.

Haagse vogels (Grafische Werkplaats Den Haag, 2014): ongevouwen blad met pagina's 2-9

Haagse vogels (Grafische Werkplaats Den Haag, 2014): ongevouwen blad met pagina's 2-9

Werken met de risograph

De omslag-ooievaar heeft een opschrift in zijn bek: 'in riso'. Het boekje is gedrukt met de zogeheten risograph, een digitale stencilmachine, een soort kopieerapparaat dat met drukinkt werkt (anders dan een laserprinter) en waarmee in diverse kleurgangen kan worden gedrukt. Het is een techniek die voor middelgrote partijen drukwerk efficiënt is.

Haagse vogels (Grafische Werkplaats Den Haag, 2014)

Haagse vogels (Grafische Werkplaats Den Haag, 2014)

Zo'n apparaat staat in de Grafische Werkplaats aan de Prinsengracht in Den Haag. Ton Martens begeleidt daar kunstenaars en liefhebbers van de Monday Printing Club, waarbij steeds gezamenlijk een boekje wordt gemaakt met de risograph. Op een YouTube fimpje legt Martens uit hoe het proces werkt.

Voor de boekjes gebruiken ze steeds twee kleuren, rood en blauw en gevouwen telt zo'n boekje standaard zestien pagina's (uitgaand van één vel A4-papier). Deze keer is een leporello ontstaan, waarbij de colofonpagina's in het midden niet zijn opengesneden en dus een beetje verborgen blijven. De elf deelnemers hebben daar hun voornamen vermeld.

Haagse vogels (Grafische Werkplaats Den Haag, 2014)

Haagse vogels (Grafische Werkplaats Den Haag, 2014)

[Ook gepubliceerd op Ligatuur.]

Lees meer blogs over dit thema: