Oud ambacht levert hypermodern product
4 oktober 2013 Rens Top Boekkunst en geïllustreerde boeken

De Koninklijke Bibliotheek heeft de eerste met een 3D-printer gemaakte boekband gekocht. Marja Wilgenkamp maakte de band rond een facsimile van het 17e eeuwse handboekje over het boekbinden van Dirk de Bray.

Marja Wilgenkamp, band van Zaans bord en witte kunststof

Marja Wilgenkamp, band van Zaans bord en witte kunststof, 2012-13. Aanvraagnummer: 1783 B 20

Het imago van het oude ambacht heeft jarenlang zwaar geleden onder de slogan ‘Vakmanschap is meesterschap’. Brave lieden met leren schorten sloegen na gedane arbeid de armen over elkaar en namen een biertje. De paarden waren weer beslagen, de rietmatten gevlochten, op naar het haardvuur.

Ook het handboekbinden wordt nog regelmatig geassocieerd met begrippen als traditie en nostalgie. Nu is er niets tegen het koesteren van de traditie, maar er is ook vernieuwing. Recente en historische voorbeelden uit de bandencollectie van de KB tonen dat boekbinders regelmatig experimenteerden met nieuwe technieken en materialen.

Detail van het voorplat
Detail van het voorplat
Marja Wilgenkamp met haar band
Marja Wilgenkamp met haar band

Boekbanden in kunststof

Aan het einde van de 19e eeuw werden boekbanden gemaakt van het zojuist ontdekte celluloid. Rond 1920 patenteerde de Fransman Jotau een techniek om boekbanden van bakeliet te maken. In 1987 gebruikte de Belgische bindster Micheline de Bellefroid voor het eerst een MacIntosh computer om een decor te ontwerpen en in 1995 maakte Edgard Claes een boekband van uitgefreesd polycarbonaat. Het werk van Marja Wilgenkamp past naadloos in deze reeks. Het boek is gebonden op stroken. Deze techniek, in combinatie met een zogenaamde dos rapporté, maakt het mogelijk het werk volkomen vlak te openen.

Een van de illustraties uit het handschrift inspireerde haar tot het ontwerp van de platten. De 3D-printer produceerde, in witte kunststof, een zeer gedetailleerde en strak ogende serie traditionele gereedschappen. Deze band is een fraai voorbeeld van de combinatie van ambachtelijke vaardigheden en hypermoderne techniek. Het stereotype beeld dat het traditionele ambacht door de technologie zal worden verdrongen lijkt dan ook wat overdreven. Het werk van Marja Wilgenkamp bewijst dat de hedendaagse toegepaste kunst en moderne technieken prima samengaan.

Beschrijving

Kort onderweijs van het boeckenbinden = A short instruction in the binding of books / Dirck de Bray ; verzorgd door Koert van der Horst, Clemens de Wolf ; transl. [from the Dutch] by Harry Lake. Uithoorn : Atelier De Ganzenweide, 2012.
Aanvraagnummer: 1783 B 20

Reacties

Heel bijzonder om "State of the Art" techniek terug te zien in eeuwen oude ambachten. Op de donateurs dag van de Stichting Handboekbinden was ook al een boek te bewonderen wat met een 3d printer vervaardigd was, dus of Marja Wiglenkamp de eerste was?? In ieder geval wel een van de eerste.

Ik ben ook op de donateursdag van de SHB geweest. Het is bijzonder om te zien hoe mensen inspiratie hebben gekregen bij een project als Out of the Box. Daar was iemand die inderdaad een nieuw idee had losgelaten op een oud verhaal. De wending welke voorkomt in het oude boek heeft zich nu vertaald in het nieuwere boek. En juist dat was uitgebeeld met behulp van een 3 D printer. Goed bedacht en zeker iets van de toekomst of is het al heden?

Reageer op deze blog

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en paragrafen worden automatisch gesplitst.
Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.