Pronken met verzamelingen
14 januari 2016 Melinda Kónya Boekkunst en geïllustreerde boeken

Onlangs kwam ik dit prachtboek tegen: Collected: living with the things you love van Fritz Karch en Rebecca Robertson. Meteen gingen mijn gedachten naar de verzamelingen uit mijn eigen jeugd: papieren servetten, briefkaarten uit de hele wereld, foto's van filmsterren en kanten zakdoekjes. Alles was opgeborgen in een schoenendoos, later vergeten en met de tijd op zolder terechtgekomen.

Onlangs kwam ik dit prachtboek tegen: Collected: living with the things you love van Fritz Karch en Rebecca Robertson. Meteen gingen mijn gedachten naar de verzamelingen uit mijn eigen jeugd: papieren servetten, briefkaarten uit de hele wereld, foto's van filmsterren en kanten zakdoekjes. Alles was opgeborgen in een schoenendoos, later vergeten en met de tijd op zolder terechtgekomen.

Bij de verzamelaars uit het boek van Karch en Robertson ging dat anders. Zij pronken met hun verzamelingen, en wij mogen ervan meegenieten.

Verzamelaars zijn er in alle soorten en maten

Zestien verschillende verzamelpersoonlijkheden komen aan bod. 'De miniaturist' verzamelt dobbelstenen, knopen, paper clips en boekverkopersetiketten. 'De exceptionalist' heeft de mooiste verzameling snuifdozen, reiskoffers en parfumflesjes, 'de zoöloog' heeft dieren in alle vormen en maten, en 'de bescheiden verzamelaar' heeft wasknijpers, luciferdoosjes, pitten, garen en snaren. 'De colorist' heeft pannenlappen in het rood, honderden breinaalden op kleur, flessen in het blauw en bestek met bakelieten handgrepen in alle kleuren. Allemaal hebben zij hun eigen manier om de verzamelde objecten uit te stallen, hun ruimte te decoreren met de geliefde spullen, te pronken met de gekste dingen die een mens kan bedenken.

F. Karch e.a., Collected. Living with the things you love. New York, 2014.
F. Karch e.a., Collected. Living with the things you love. New York, 2014.

Aanvraagnummer: 16019477.

Locupletissimi rerum naturalium thesauri accurata description
Locupletissimi rerum naturalium thesauri accurata description
De wereld binnen handbereik: Nederlandse kunst- en rariteitenverzamelingen, 1585-1735
De wereld binnen handbereik: Nederlandse kunst- en rariteitenverzamelingen, 1585-1735
1798-1998 Koninklijke Bibliotheek: verzamelaars en verzamelingen
1798-1998 Koninklijke Bibliotheek: verzamelaars en verzamelingen

Verzamelwoede van vroeger: de kunst- en rariteitenkabinetten

In de zeventiende en achttiende eeuw was het verzamelen van rariteiten uit alle windstreken erg populair. Verzamelaars pronkten met hun merkwaardige voorwerpen die werden bewaard in zogenaamde rariteitenkabinetten en tentoongesteld in een 'konstkamer'. De Amsterdamse apotheker Albertus Seba had een grote collectie schelpen, gesteenten, opgezette dieren en uitheemse naturalia in zijn bezit.

Tsaar Peter de Grote kocht in 1717 de hele collectie van Seba, die nu te zien is in de Kunstkamera in Sint Petersburg. Tussen 1734 en 1765 verscheen Seba's collectie in het werk Locupletissimi rerum naturalium thesauri accurata descriptio, nu één van de pronkstukken van de afdeling Bijzondere Collecties van de KB. De platen zijn in zwart vervaardigd. Inkleuren gebeurde op verzoek van de eigenaar. Het exemplaar van de KB heeft de duurste illustraties. Toen Taschen Verlag in 2001 besloot het boek te herdrukken, koos het ons exemplaar om te fotograferen, omdat dat het mooiste is.

In 1992 vond in het Amsterdams Historisch Museum de tentoonstelling 'De wereld binnen handbereik' plaats. Ter gelegenheid daarvan verscheen het boek De wereld binnen handbereik: Nederlandse kunst- en rariteitenverzamelingen, 1585-1735. De tentoonstelling en het boek geven een mooi beeld van de verzamelde collecties van kunst en curieuze voorwerpen en hun verzamelaars in Nederland in die periode.

De KB als grootste verzamelaar van publicaties

Verzamelen van boeken, kranten en tijdschriften is voor velen een grote liefhebberij. De grootste verzamelaar van publicaties in Nederland is de Koninklijke Bibliotheek. Ter gelegenheid van haar tweehonderdjarig bestaan verscheen in 1998 het boek 1798-1998 Koninklijke Bibliotheek: verzamelaars en verzamelingen. Een groot deel van de KB-collectie bestaat namelijk uit verzamelingen van particulieren en instellingen. Al deze bibliofielen, particuliere verzamelaars en verenigingen, stichtingen en kerken worden in het boek uitvoerig beschreven.

Dagelijks zie ik grote hoeveelheden publicaties de KB binnenkomen. Nu viel mijn oog op het boek van Karch en Robertson en ik ging meteen op zoek naar andere boeken over verzamelingen in onze collecties. Ik heb er een paar uitgelicht, de anderen volgen later. Wat een leuk vooruitzicht!