De oudste homepage van Nederland

13 maart 2019 Kees Teszelszky Digitale geesteswetenschappen

Op 12 maart 2019 bestond het wereldwijde web precies dertig jaar. Nadat de leidinggevende zijn fiat had gegeven aan het voorstel van Tim Berners-Lee met de woorden “vague, but exciting”, kon de bedenker en grondlegger van het web aan de slag. Op 6 augustus 1991 kwam de eerste website online bij CERN in Zwitserland. De tweede website kwam op het web bij het SLAC National Accelerator Laboratory in de VS.

De pagina van Kees Huyser

De pagina van Kees Huyser

Verrassend genoeg werd de derde website van de wereld in Nederland in februari 1992 gepubliceerd door het Nationaal Instituut voor Subatomaire Fysica (Nikhef). Omdat deze organisatie ook de vierde website van de wereld bouwde, kunnen we stellen dat er een moment in de geschiedenis van het wereldwijde web is geweest dat de helft van het WWW Nederlands was. De eerste Nederlandse webmaster was Willem van Leeuwen.

Kees Huyser van het Nikhef was de tweede webmaster van Nederland en de vierde in de wereld. Hij was niet alleen ooit verantwoordelijk voor een kwart van het wereldwijde web, ook vond hij nog tijd om de eerste homepage van Nederland te bouwen (en waarschijnlijk een van de eerste van de wereld). Een homepage was een persoonlijke pagina op het wereldwijde web. De site is nog altijd online te vinden en is daarmee een van de oudste, nog online zijnde pagina’s op het wereldwijde web. Deze pagina, die in de huidige vorm uit 1994 dateert, is na bijna 26 jaar nog altijd onder constructie, zoals dat in het begin van de jaren negentig gebruikelijk was. Volgens de maker zelf heeft hij in de loop van de tijd alleen zijn mobiele telefoonnummer aan de site toegevoegd.

De site is een echte “webincunabel” of “webwiegendruk”: het is een mooi voorbeeld van een born digital publicatie op het web die nog de typische kenmerken heeft van drukwerk op papier. In dit geval wordt het “papieren” uiterlijk nog versterkt door de virtuele ringband in 3D. De maker heeft wel gebruik gemaakt van een herkenbaar element dat alleen in een digitale publicaties mogelijk was: het bewegende mannetje met het schepje.

Waarom is deze pagina nooit herkend als belangrijk digitaal erfgoed? Naar eigen zeggen was volgens de maker het feit dat de helft van het web Nederlands was op dat moment geen wereldnieuws. Het web was gewoon een stuk experimentele software die op de servers van Nikhef draaide. Pas nu in het digitale tijdperk, dertig jaar later, miljoenen sites en honderden miljarden links verder, kijken we vol bewondering naar de eerste Nederlandse digitale sporen op het web.