De Venusovergang van 6 juni 2012
5 juni 2012 Peter de Bode Nederlandse geschiedenis en cultuur

De astronomische gemeenschap wacht op 6 juni met spanning op een zeldzaam fenomeen: de planeet Venus beweegt tussen de zon en de aarde en is dan te zien als een zwarte stip op de zonneschijf.

Aanvankelijk werden de waarnemingen gebruikt om de afstand tussen de aarde en de zon te meten. Astronomen observeerden op verschillende plekken op aarde de overgang. Vanaf elke plek zag men Venus op een iets andere positie de zonneschijf passeren. Door de metingen naast elkaar te leggen kon de afstand nauwkeurig worden bepaald. Door minimale afwijkingen in de telescopen en de zogenaamde randverduistering (‘zwarte druppeleffect’) van de zon was er echter geen sprake van nauwkeurige waarnemingen.

Amsterdamse Dingsdagse Courant, 9 juni 1761

Amsterdamse Dingsdagse Courant, 9 juni 1761

Ook op 6 juni 2012 zijn de telescopen, waaronder de Hubble-ruimtetelescoop, gericht op de zon. In Nederland is het fenomeen slechts een uurtje te zien, want als de zon opkomt is de overgang al een eind op weg. Overigens raad ik u af om naar de zon te kijken, zelfs met het eclipsbrilletje dat u wellicht nog in een la heeft liggen. U ziet dan niets (meer). Veiliger is om de beelden te bekijken die de observatoria via internet live brengen, of van de filmpjes die later ongetwijfeld op YouTube verschijnen. Geniet er nu van; de volgende Venusovergang staat gepland voor 2117.