Een onverwachte schat: het album Rethaan Macaré-Ontijd
20 oktober 2017 Ad Leerintveld Nederlandse geschiedenis en cultuur

Vanaf 20 oktober 2017 is in de vitrine bij de leeszaal Bijzondere Collecties een fraaie selectie albumblaadjes te zien uit een uitzonderlijk negentiende-eeuws album amicorum. Het is het album van mevrouw Florentine Rethaan Macaré-Ontijd, een doosje met een onverwachte schat: prachtige tekeningen en gedichten van dichters van naam.

Dichters

Florentine ontving ook bijdragen van dichters in haar album. Zo vervaardigde de dichter Adriaan Bogaers, wiens grote verzameling oude drukken en handschriften is opgenomen in de collectie van de KB, een vers voor haar ter gelegenheid van haar huwelijk:

De Bruid
't Is lieflijk voor ’t oog op de velden te staren,
Als ’t eerste gebloemte der Lente ze tooit,
Verkwiklijk den blik langs het meer te doen waren,
Wen’t vloeijend azuur voor ’t koeltje zich plooit:
’t Is schoon als het West zich verguldt met de stralen
Der zomersche zon, die haar dagreis besluit;
Maar ’t schoonste van alles, waar de Aard mêe mag pralen,
Een bruid is ‘t, een lieve, bevallige Bruid.

Na nog twee coupletten van acht regels is het eigenhandig ondertekend: ‘In ’t Album van de Bruid, Mejuffrouw F. Ontijd door haar Ed. Gehoorzamen Dienaar A. Bogaers’. Het vers is later opgenomen in Bogaers’ verzamelde gedichten. Maar ook in KB-kringen minder bekende dichters als J.J. van Oosterzee schreven voor haar een gedicht. Het vers van Van Oosterzee ‘Waerheen?' vinden we terug in de Muzenalmanak, hét literaire tijdschrift van die dagen.

Huwelijksgedicht van  A. Bogaers. KW 1900 A 018, fol. 66r en fol. 66v
Huwelijksgedicht van A. Bogaers. KW 1900 A 018, fol. 66r en fol. 66v

Aquarelliste

Zelf staat Florentine Rethaan Macaré-Ontijd te boek als aquarelliste. Het album amicorum van Samuel Rudolphus van Nispen (1733-1775) bevat een fraai voorbeeld van haar kunnen.

Exotische vogel. Bijdrage van Florentine Rethaan Macaré-Ontijd in het album Van Nispen, 1877. KW  97 L 10, fol. 64r.
Exotische vogel. Bijdrage van Florentine Rethaan Macaré-Ontijd (en haar handtekening) in het album Van Nispen, 1877. KW 97 L 10, fol. 64r.

Dat zij in haar album amicorum talrijke getekende bijdragen heeft weten te verzamelen van zusters en broeders in de kunst, is dan ook niet vreemd. Fraaie kunstzinnige bijdragen leverden onder anderen Herman Guilaume Jansen (een fraai getekende hond), Gaspar Louis van Kinschot (een ijstafereeltje), Frederik Hendrik Cornelis Drieling (een wintertafereeltje), C.G. van de Kasteele (een stilleven met fruit), Jan Lodewijk Jonxis (oude man met pijp in de rechterhand, zittend op een stoel) en Anna Nahuys (een pijprokende oude man in rood krijt).

F. H.C. Drieling, Winterlandschap met kerkje. Aquarel. KW 1900 A 018, fol. 54.
F. H.C. Drieling, Winterlandschap met kerkje. Aquarel. KW 1900 A 018, fol. 54.
Jan Lodewijk Jonxis, Pijprokende zittende man. Krijttekening. KW 1900 A 018, fol. 78.
Jan Lodewijk Jonxis, Pijprokende zittende man. Krijttekening. KW 1900 A 018, fol. 78.

Drieling was in 1843 met een schilderij aanwezig op de tentoonstelling van ‘Levende Meesters’ in Den Haag . Jan Lodewijk Jonxis is als schilder, miniatuurschilder, lithograaf en tekenleraar bekend. De database van het RKD vermeldt 21 werken van zijn hand, voornamelijk portretten.

In de vitrine

Het album amicorum van Florentine Rethaan Macaré-Ontijd werd in 2014 ten geschenke ontvangen van prof. em. dr. Marlite Halbertsma te Groningen uit de erfenis van haar vader Herre Halbertsma (1920-1998). Het is vanaf 20 oktober 2017 te zien bij de ingang van de leeszaal Bijzondere Collecties in de KB.

Reageer op deze blog

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en paragrafen worden automatisch gesplitst.
Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.

Lees meer blogs over dit thema: