Speuren in The European Library
18 november 2013 Arno Kuipers Nederlandse literatuur en taal

In het gebouw van de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag huizen behalve de KB zelf nog veel andere bibliotheekorganisaties. Dankzij deze instellingen staat Den Haag in de bibliotheekwereld behalve als internationale stad van het recht ook bekend als ‘World Library Capital’.

Zoeken naar Multatuli
Zoeken naar Multatuli
Verspreiding van Multatuli in Europa
Verspreiding van Multatuli in Europa

Multatuli in Europa

De European Library kan vooral voor onderzoekers een zeer nuttig instrument zijn. Bijvoorbeeld als je zoekt naar vertalingen van een bepaalde schrijver, of naar de verspreiding van een auteur in Europa. Bijvoorbeeld Multatuli, de schrijver van de befaamde roman Max Havelaar uit 1860. Een gooi in de koepel-catalogus van de European Library levert mij 1289 resultaten voor de auteur Multatuli uit heel Europa. Natuurlijk zijn de meesten daarvan bij de KB of elders in Nederland te vinden, maar de naam Multatuli levert buiten Nederland toch meer dan 500 treffers op. Een handig geografisch kaartje wijst direct de weg naar de nationale bestanden. Portugal levert maar één Multatuli-titel, maar dat is wel de belangrijke vertaling Max Havelaar ou os leilões de café da Companhia Holandesa de Comércio uit 1976, die natuurlijk ook in de KB aanwezig is. Naast Duitsland blijkt ook de Tsjechische Republiek een belangrijk Multatuli-land, de European Library wijst de weg naar maar liefst 90 titels aldaar, in zes verschillende talen, naast Tsjechisch ook Slovaaks, Duits, Spaans en oorspronkelijke Nederlandse uitgaven. Dit rijke aanbod komt natuurlijk ook door de stevige traditie van de Tsjechische Neerlandistika.

Direct digitaal

Elke treffer in The European Library is voorzien van een link naar de nationale of andere bibliotheek waar de titel zich bevindt. Nog beter is dat The European Library zoveel mogelijk direct doorlinkt naar eventueel aanwezige digitale fulltext-bestanden. Zoals de KB zijn de meeste bibliotheken in Europa druk aan het digitaliseren en het is daarom heel handig dat de European Library direct toegang verschaft tot die gedigitaliseerde werken. Zelfs als je alleen op zoekt bent naar Nederlandstalig materiaal is de European Library dan heel nuttig, want soms zijn Nederlandse boeken niet in Nederland gedigitaliseerd, maar wel elders in Europa. Bijvoorbeeld de brochure Officiëele Bescheiden betreffende den dienst van Multatuli als Oost-Indisch ambtenaar van Indisch ambtenaar P.M.L de Bruyn Prince uit 1900: niet in Nederlandse bronnen te vinden, als ik goed gekeken heb, en ook niet volledig in Google-books, maar wél gedigitaliseerd en beschikbaar bij de Bayerische Staatsbibliothek in München.

Homepage Europeana

Homepage Europeana

Europeana

Zo biedt de European Library voor onderzoekers heel veel relevant materiaal dat niet altijd direct in eigen land te vinden is. Vooral de digitale verwijzingen zijn heel nuttig. Voor onderzoekers biedt een speciale info-pagina uitleg over geavanceerd gebruik van de digitale data. De European Library is met name bedoeld als overkoepelende bibliotheek voor wetenschappelijke onderzoekers en moet daarom niet verward worden met haar zusterinstelling: Europeana. Deze instelling zetelt in de KB en werkt nauw samen met de European Library, maar Europeana probeert vooral het digitale Europese erfgoed aan een zo breed mogelijk publiek aan te bieden. Behalve bibliotheken leveren dan ook heel veel galerieën en musea bestanden aan Europeana, bijvoorbeeld van foto’s en beeldende kunst. Ook zeer de moeite waard overigens.