Vestdijk in vertaling
5 mei 2017 Paul van Capelleveen Nederlandse literatuur en taal

Meer dan vijftig romans schreef Simon Vestdijk tussen 1933 en zijn dood in 1971. Veel van die romans zijn vertaald en sommige daarvan in meerdere talen. Twee voorbeelden zijn 'Rumeiland' en 'Het vijfde zegel'. U kunt ze momenteel zien in de vitrine bij de leeszaal Bijzondere Collecties.

Simon Vestdijk, *Das fünfte Siegel : ein El-Greco-Roman : mit 12 Abbildungen von Gemälden El Grecos* (1942)

Simon Vestdijk, Das fünfte Siegel : ein El-Greco-Roman : mit 12 Abbildungen von Gemälden El Grecos (1942)

Rumeiland in vertaling

Rumeiland verscheen in Nederland in 1940 bij Nijgh & Van Ditmar. De historische roman over het relaas van Richard Beckford op Jamaica in 1737-1738 werd onder andere vertaald in het Pools, Hongaars, Engels, Duits, Italiaans, Fins en Frans, meestal met een herkenbare titel zoals Wyspa rumu of Rommisaari.

Simon Vestdijk, *L'isola del rum* (1963)
Simon Vestdijk, L'isola del rum (1963)

Simon Vestdijk, L'isola del rum (1963)

Simon Vestdijk, Die Fahrt nach Jamaica : aus den Papieren Richards Beckfords, die von seinen Erlebnissen auf dieser Insel in den Jahren 1737 und 1738 berichten (1941)
Simon Vestdijk, Die Fahrt nach Jamaica (1941)

Simon Vestdijk, Die Fahrt nach Jamaica : aus den Papieren Richards Beckfords, die von seinen Erlebnissen auf dieser Insel in den Jahren 1737 und 1738 berichten (1941)

Simon Vestdijk, *Rum island* (1963)
Simon Vestdijk, Rum island (1963)

Simon Vestdijk, Rum island (1963)

Simon Vestdijk, Rommisaari (1967)
Simon Vestdijk, Rommisaari (1967)

Simon Vestdijk, Rommisaari (1967)

Maar niet altijd, denk aan: Die Fahrt nach Jamaica. Met ‘Jamaica’ in de titel werd misschien een ander marktsegment aangeboord dan met het woord ‘rum’.

Simon Vestdijk, L'île au rhum (1963)
Simon Vestdijk, L'île au rhum (1963)

Simon Vestdijk, L'île au rhum : d'après le manuscrit de Richard Beckford relatant ses aventures en l'île de la Jamai͏̈que de 1737 à 1738 (1963)

Simon Vestdijk, A rum szigete : regény (1978)
Simon Vestdijk, A rum szigete (1978)

Simon Vestdijk, A rum szigete : regény (1978)

Simon Vestdijk, *Wyspa rumu* (1971)
Simon Vestdijk, Wyspa rumu (1971)

Simon Vestdijk, Wyspa rumu (1971)

Over El Greco

Een tweede bestseller was Het vijfde zegel uit 1937. Daarvan verschenen bijvoorbeeld vertalingen in het Sloveens, Duits, Tsjechisch, Zweeds, Portugees en Frans. De titels daarvan lieten vaak de verwijzing naar het bijbelboek Openbaringen van Johannes los. Het boek kon een breder publiek bereiken door het naar de hoofdpersoon van deze historische roman te noemen. Dat was de schilder El Greco (1541-1614).

Simon Vestdijk, Piata pečatʹ : román zo Španielska z čias inkvizície (1961)
Simon Vestdijk, Piata pečatʹ (1961)

Simon Vestdijk, Piata pečatʹ : román zo Španielska z čias inkvizície (1961)

Das fünfte Siegel : ein El-Greco-Roman : mit 12 Abbildungen von Gemälden El Grecos / S. Vestdijk ; autorisierte Übertragung aus dem Holländischen von Annie Gerdeck-de-Waal Brünn : Rudolf M. Rohrer Verlag, 1942 KW GW A112550

Niet alle vertalingen deden dat, zoals de Sloveense: Piata pečatʹ: román zo Španielska z čias inkvizície. Maar meestal veranderde de oorspronkelijke titel, Het vijfde zegel: roman uit het Spanje der Inquisitie, in iets schilderachtigs, zoals Das fünfte Siegel: ein El-Greco-Roman: mit 12 Abbildungen von Gemälden El Grecos. Dat boek werd nog ‘opgeleukt’ met afbeeldingen van schilderijen.

Simon Vestdijk, El Greco i Toledo : en roman från inkvisitionens Spanien (1954)
Simon Vestdijk, El Greco i Toledo (1954)

Simon Vestdijk, El Greco i Toledo : en roman från inkvisitionens Spanien (1954)

Simon Vestdijk, *El Greco : malíř absolutna* (1969)
Simon Vestdijk, El Greco : malíř absolutna (1969)

Simon Vestdijk, El Greco : malíř absolutna (1969)

Simon Vestdijk, El Greco : ekstaza groze (1965)
Simon Vestdijk, El Greco : ekstaza groze (1965)

Simon Vestdijk, El Greco : ekstaza groze (1965)

Simon Vestdijk, El Greco : romance da Espanha da inquisição (1966)
Simon Vestdijk, El Greco (1966)

Simon Vestdijk, El Greco : romance da Espanha da inquisição (1966)

Ook werd gekozen voor: El Greco: malíř absolutna en El Greco i Toledo. De Franse uitgever zette het thema ‘liefde’ in om kopers te trekken en publiceerde het boek als La vie passionnée de El Greco.

S. Vestdijk, La vie passionnée de El Greco : roman de l'Espagne de l'Inquisition (1957)

S. Vestdijk, La vie passionnée de El Greco : roman de l'Espagne de l'Inquisition (1957)

Uit de bibliotheek van Vestdijk

De getoonde exemplaren komen uit de collectie van de auteur zelf. In sommige boeken zijn stempeltjes van de uitgevers opgenomen, zoals in het exemplaar van de Duitse vertaling dat door uitgeverij Rohrer voor de auteur was bestemd. Vaak liepen zulke contacten via Vestdijks Nederlandse uitgever. Vandaar dat in één van de boeken het ex-libris van het archief van Nijgh & Van Ditmar is geplakt. De hele reeks uitgaven van Vestdijk in vertaling is door zijn erfgenamen aan de KB geschonken, waar weliswaar al veel vertalingen van Nederlandse boeken aanwezig zijn, maar lang nog niet alle.

Deze boeken hebben dus jarenlang in het huis van Vestdijk in Doorn gestaan, onder de ogen van de schrijver. Na zijn dood zijn ze gekoesterd door zijn weduwe, Mieke Vestdijk. Dat huis is vorig jaar in de verkoop gezet. Sommigen willen er een schrijvershuis van maken, anderen hopen er maar op dat de nieuwe eigenaren geen 'renovatie-tic' hebben, maar dat is tegenwoordig uitzonderlijk.

In de vitrine

Een selectie van deze boeken is tot eind juni te zien in de vitrine bij de Leeszaal Bijzondere Collecties.

Stempel van uitgeverij Rohrer in Simon Vestdijk, Die Fahrt nach Jamaica (1941)
Stempel van uitgeverij Rohrer in Die Fahrt nach Jamaica (1941)

Stempel van uitgeverij Rohrer in Simon Vestdijk, Die Fahrt nach Jamaica (1941)

Ex-libris Archief Nijgh & Van Ditmar in Simon Vestdijk, *L'isola del rum* (1963)
Ex-libris Archief Nijgh & Van Ditmar in L'isola del rum (1963)

Ex-libris Archief Nijgh & Van Ditmar in Simon Vestdijk, L'isola del rum (1963)

Reacties

Reageer op deze blog

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en paragrafen worden automatisch gesplitst.
Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.

Lees meer blogs over dit thema: