Gedichten van A tot Z: Berend Botje

27 januari 2014 Jan Bos Nederlandse poëzie

Kinder- en volksliedjes worden voorgezongen, half vergeten en later weer opgerakeld. Ze worden verhaspeld of raken vermengd met andere liedjes. En iedereen denkt dat zijn of haar variant de echte is. De oorspronkelijke tekstdichter en componist zijn onbekend.

Berend Botje ging uit varen
Met zijn scheepje naar Zuidlaren.
De weg was recht, de weg was krom,
Nooit kwam Berend Botje weerom.

Eén twee drie vier vijf zes zeven,
Waar is Berend Botje gebleven?
Hij is niet hier, hij is niet daar,
Hij is naar Amerika.

Waarschijnlijk kent u het liedje zo. Maar misschien zingt u er nog twee regels achteraan:

Amerika, Amerika.
Driemaal in de rondte, van je hop-sa-sa.

Verhaspeld en vermengd

Of misschien kent u alleen maar het eerste couplet en vindt u dat de rest er helemaal niet bij hoort. Zo gaat dat met kinder- en volksliedjes. Ze worden voorgezongen, half vergeten en later weer opgerakeld. Ze worden verhaspeld of raken vermengd met andere liedjes. En iedereen denkt dat zijn of haar variant de echte is. De oorspronkelijke tekstdichter en componist zijn onbekend.

Berend Botje. Kinderliedjes met tekst en muziek.
Berend Botje. Kinderliedjes met tekst en muziek.

Aanvraagnummer: 5135951.

Nog steeds zijn er kinderdagverblijven en peuterspeelzalen (en een camping en een zeilschool) naar Berend Botje genoemd. Dat is een eer die weinig hoofdpersonen van liederen of gedichten te beurt valt. In Den Haag is er zelfs een lagere school geweest die Berend Botje heette. Inderdaad: in de Zuidlarenstraat.

Centraal Bestand Kinderboeken

Berend Botje is natuurlijk opgenomen in talloze verzamelbundels van kinderliedjes. Daarvan zijn er heel veel in de KB te vinden. Vaak zijn ze geïllustreerd. In de KB neemt de kinder- en jeugdliteratuur een eigen plaats in binnen de Bijzondere Collecties. Bovendien beheert de KB het Centraal Bestand Kinderboeken, de gemeenschappelijke kinderboekencatalogus van vijftien Nederlandse instellingen, met zeer uitgebreide zoekmogelijkheden.