Gedichten van A tot Z: Voor Eva Gerlach
3 maart 2014 Jan Bos Nederlandse poëzie

Al een maand geleden had ik dit gedicht van Leo Vroman ‘Voor Eva Gerlach’ geselecteerd, niet wetende hoe toepasselijk het zou zijn nu hij vorige week overleden is. Het klinkt echt als een afscheidsgedicht. Al is het ruim zestien jaar geleden geschreven, de thematiek van oud worden en sterven is er volop in aanwezig. Vroman was 82 toen hij het schreef.

Voor Eva Gerlach

De tijd loopt in lussen
en op ogenblikken
daartussen
in strikken,

de ruimte loopt
nu achter, dan voor,
raakt opgehoopt
en loopt weer door

tot alle landen
van overvloed
aan hun scherpe randen
zijn doodgebloed,

hun melk is geschift
en hun honing verzuurd
van puur noodlot

en mijn tekenstift
is opgeschuurd
tot aan het bot,

maar ik teken toch
al ben ik zo oud
dat ik niet meer weet
hoe zij heet
die naast mij zit
of niet meer ligt

want dan is er nog
heet en koud,
koud en heet
als dit gedicht

verstomt
weg gaat
terug komt
en gekromd
weg gaat

Typisch Vroman

In alle opzichten is het een typisch Vroman gedicht. Het combineert theoretische ideeën over tijd en ruimte met de alledaagsheid van geschifte melk en evenzeer met de liefde voor de vrouw die al zo lang bij hem is. Het refereert aan Vromans teken- en dichtwerk. En natuurlijk komt er bloed in voor, het element waar hij zijn hele leven als wetenschapper mee bezig geweest is. Het kenmerkende van Vroman is dat hij al die zaken niet scheidde maar juist zo hecht mogelijk met elkaar verbond. Op de KB-site is het dossier over Leo Vroman vorige week onmiddellijk bijgewerkt, met aandacht voor alle facetten van zijn leven en werk.

Eva Gerlach