Amerikaanse boeken over Nederland
Hans Brinker, or The silver skates / by Mary Mapes Dodge ; illustrated by Rudolph Mencl, 1913

Hans Brinker, or The silver skates / by Mary Mapes Dodge ; illustrated by Rudolph Mencl, 1913

Kees / book by Marian King ; illustrations by Elizabeth Enright, 1930

Kees / book by Marian King ; illustrations by Elizabeth Enright, 1930

Wilhelmina of Holland / Elizabeth F. McCrady ; illustrations by Ninon Macknight, 1936

Wilhelmina of Holland / Elizabeth F. McCrady ; illustrations by Ninon Macknight, 1936

Holland as seen by an American / by James H. Gore ; geïllustreerd met fotos, 1903

Holland as seen by an American / by James H. Gore ; geïllustreerd met foto's, 1903

De Koninklijke Bibliotheek in Den Haag ontving in 2004 een bijzondere collectie boeken. Deze omvat ruim driehonderd stuks uit de negentiende en twintigste eeuw. Het materiaal geeft een verrassend inzicht in de wijze waarop in Amerika de beeldvorming van Nederland heeft plaatsgevonden en nog steeds plaatsvindt. Daarbij wordt duidelijk dat het typisch Nederlandse imago, opgebouwd uit tulpen, molens, klompen en kaas in feite in de Verenigde Staten is ontstaan. De conclusie lijkt gerechtvaardigd dat dat beeld vervolgens door de Nederlanders zelf is overgenomen en geëxploiteerd, met name in de toeristenindustrie.

In het derde kwart van de negentiende eeuw ontstond in de Verenigde Staten een curieuze stroming. De directe aanleiding vormde de viering, in 1876, van het honderdjarige bestaan van de VS. Bekende en minder bekende, rijke en minder rijke Amerikanen beweerden dat de Nederlandse Republiek, die ze liefkozend Holland noemden, de "moeder van Amerika" was. Schilderijen uit de Nederlanden van de Gouden Eeuw en daarna werden in grote aantallen door Amerikaanse verzamelaars opgekocht. Afbeeldingen van het Nederlandse plattelandsleven werden gebruikt om Amerikaanse producten het aanzien van degelijkheid en kwaliteit te geven. Een stroom Amerikaanse kunstenaars reisde naar Volendam, Edam, Katwijk, Zeeland of de Veluwe om er de laatste overblijfselen van een voorbije wereld te schilderen. Amerikaanse toeristen kwamen met eigen ogen zien waar Hans Brinker woonde. Deze merkwaardige periode in de Amerikaanse geschiedenis zou bekend worden onder de naam "Holland - Mania" (Holland - gekte). Er was kortom veel interesse voor Holland en alles wat Hollands was.

Het Holland-beeld in de boeken die aan de KB zijn overgedragen is traditioneel en stereotiep, maar daarom niet minder boeiend. Aan de hand van reisverslagen, informatieve boeken, romans en dikwijls zeer fraai geïllustreerde kinderboeken is dit prachtig te demonstreren. Veel titels uit de collectie zijn nooit in het Nederlands vertaald. Aparte vermelding verdient een flink aantal edities van het beroemde verhaal over Hans Brinker, een oorspronkelijk Amerikaans boek van een auteur die nog nooit in Nederland was geweest toen ze het schreef.

Hoogleraar Illustratie Saskia de Bodt schreef een boek over de Amerikaanse beeldvorming van Nederland op basis van de illustraties in de kinderboeken uit de Edelmancollectie.

Kinderen van Holland : het beeld van Nederland in Amerikaanse kinderboeken. Uitgegeven in 2009 door D'Jonge Hond in samenwerking met de Koninklijke Bibliotheek, (ISBN 978-90-8910-098-6). Een Engelse vertaling volgde in 2010: Children of Holland : the image of the Netherlands in American children's books. (ISBN 978-90-8910-239-3).