Gijsbert Cuper (classicus)

De collectie: Een omvangrijke verzameling correspondentie van hoogleraar klassieke talen Gijsbert Cuper (1644-1716), met bundels van aantekeningen bij wetenschappelijke publicaties.
Omvang: Ca. 12.000 bladen (ca. 7 meter).
Toegankelijkheid: De collectie is vindbaar via de KB Catalogus. Een beknopte beschrijving van de afzonderlijke delen van de collectie is te vinden in deel 2 van de Inventaris van de handschriften van de Koninklijke Bibliotheek.
Meer informatie: Jeroen Vandommele 070-3140320.

Gijsbert Cuper was hoogleraar klassieke talen en rector aan het Athenaeum in Deventer. Door zijn uitgebreide correspondentie met geleerden uit binnen- en buitenland was hij een centrale figuur bij de toenmalige studie van de archeologie, de oude geschiedenis en de klassieke letterkunde. Ook de penningkunde had zijn belangstelling.

Aankondiging van de veiling van het penningkabinet van Gijsbert Cuper
Aankondiging van de veiling van het penningkabinet van Gijsbert Cuper

Aankondiging van de veiling van het penningkabinet van Gijsbert Cuper. [Aanvraagnummer: KW 72 C 32]

Begin van het dagboek van Gijsbert Cuper
Begin van het dagboek van Gijsbert Cuper

Begin van het dagboek van Gijsbert Cuper. [Aanvraagnummer: KW 72 D 14].

Collectieprofiel

De Cupercollectie bestaat voor een groot deel uit correspondentie. Cuper onderhield een geregelde briefwisseling met bijvoorbeeld: de classicus Joannes Georgius Graevius (1632-1703), de theoloog en filosoof Pierre Bayle (1647-1706), de Amsterdamse burgemeester en geograaf Nicolaas Witsen (1641-1717), de diplomaat Nicolaas Heinsius (1620-1681), de oudheidkundige Claude Nicaise (1623-1701), de bibliothecaris van de Groot-hertog van Florence Antonio Magliabechi (1633-1714), de theoloog Jean Le Clerc (1657-1736), de classicus Petrus Burman (1668-1741) en de filosoof Gottfried Wilhelm Leibniz (1646-1716).

Een ander belangrijk deel van de collectie wordt gevormd door verzamelbundels van aantekeningen en opmerkingen van Cuper bij wetenschappelijke publicaties op het terrein van de klassieke letterkunde, de archeologie, de theologie en de numismatiek. Ook studies en aantekeningen die later gepubliceerd zijn, vindt men in de collectie.

Collectiegeschiedenis

Een jaar na zijn dood werd Cupers omvangrijke bibliotheek met meer dan 4.000 banden in Deventer geveild. Zijn autografen en de correspondentie bleven in familiebezit en werden in 1854 verkocht aan de hoogleraar Petrus Bosscha (1789-1871). Deze deed nog in hetzelfde jaar voor f 400,- ruim drie kwart van de collectie over aan het Rijk. De stukken van bestuurlijke aard (16 delen) werden in het Nationaal Archief geplaatst, het oudheid- en letterkundige materiaal (140 delen) in de Koninklijke Bibliotheek. Na de dood van Bosscha werden nog enkele Cuperiana uit diens bezit in het Nationaal Archief en de Koninklijke Bibliotheek ondergebracht.

Onderzoek

In 2012 werd de collectie Gijsbert Cuper intensief bestudeerd door KB-fellow Harold Cook. Zie de blogs van Harold Cook uit 2012 en 2013:

Literatuur

  • P. Bosscha, Opgave en beschrijving van de handschriften, nagelaten door Gisbertus Cuperus. Deventer, 1842. [Eerste aflevering]. [Ongeveer 35 van de ca. 200 delen van het Cupers-archief zijn hierin beschreven.]
  • Het dagboek van Gisbert Cuper, gedeputeerde te velde, gehouden in de Zuidelijke Nederlanden in 1706. Uitg. door A.J. Veenendaal, 's-Gravenhage, 1950.
  • D. Groffen, 'Gisbert Cuper', in: De wereld binnen handbereik. Nederlandse kunst- en rariteitenverzamelingen, 1585-1735. Amsterdam, 1992, p. 102-104.
  • Bianca Chen, ‘Digging for Antiquities with Diplomats: Gisbert Cuper (1644-1716) and his Social Capital’, in: Republics of Letters. A journal for the Study of Knowledge, Politics and the Arts, 1 (2008) [online op de website van Stanford University],
  • Harold Cook, Assessing the Thruth. Correspondence and Information at the End of the Golden Age. Leiden, 2013 (KB-Nias-fellow-lezing 2013).