Johannes Immerzeel, jr. (uitgever) (brieven)

De collectie: Een omvangrijke verzameling brieven aan en van uitgever Johannes Immerzeel, junior (1776-1841).
Omvang: Ca. 2500 brieven.
Toegankelijkheid: De titels zijn uitgebreid beschreven in de KB-Catalogus.
Meer informatie: Paul van Capelleveen 070-3140331

Portret van Johannes Immerzeel door Nicolaas Pieneman (Letterkundig Museum, bruikleen van Dordrechts Museum)
Portret van Johannes Immerzeel door Nicolaas Pieneman

Portret van Johannes Immerzeel door Nicolaas Pieneman (Letterkundig Museum, bruikleen van Dordrechts Museum)

Portret van Willem Bilderdijk (1819), getekend door H.W. Caspari, gegraveerd door P. Velijn
Portret van Willem Bilderdijk (1819)

Portret van Willem Bilderdijk (1819), getekend door H.W. Caspari, gegraveerd door P. Velijn [Aanvraagnummer: KW 133 C 11: Bilderdijk, nr. 254].

Portret van C. Loots (1809), getekend door A. de Lelie, gegraveerd door R. Vinkeles
Portret van C. Loots (1809)

Portret van C. Loots (1809), getekend door A. de Lelie, gegraveerd door R. Vinkeles. [Aanvraagnummer: KW 133 C 11: Loots, nr. 2].

Collectieprofiel

De aanzienlijke verzameling brieven gericht aan de uitgever, boekhandelaar en letterkundige Johannes Immerzeel Jr. (1776-1841) geeft inzicht in de uitgeverspraktijk van een begin-negentiende-eeuws bedrijf. Immerzeel gaf onder andere het werk uit van Willem Bilderdijk, Rhijnvis Feith en H.F. Tollens Cz. Brieven van deze auteurs maken het grootste deel van de collectie uit: Bilderdijk (243 brieven, 1807-1829) en Tollens (234 brieven, 1806-1834). Verder zijn er brieven van Cornelis Loots (24 brieven, 1820-1834) en bijvoorbeeld A.C.W. Staring (56 brieven, 1820-1835). De brieven bieden ook veel biografische en literaire informatie.

De collectie bestaat voornamelijk uit brieven aan de uitgever die achtereenvolgens in Rotterdam (tot mei 1826), Den Haag (tot mei 1932) en Amsterdam was gevestigd. Hij was ook de eigenaar en redacteur van de belangrijkste negentiende-eeuwse literaire almanak, de Nederlandsche Muzen-almanak. Het is vooral daardoor dat ongeveer iedereen die in die tijd op letterkundig gebied actief was, wel met minstens één brief in de collectie vertegenwoordigd is.

Daarnaast bevat de verzameling de gegraveerde portretten, voor de almanak ingezonden verzen, kwitanties en andere stukken. Verder bestaat de collectie uit brieven van Nederlandse kunstenaars aan Immerzeel in verband met de samenstelling van diens De levens en werken der Hollandsche en Vlaamsche kunstschilders, beeldhouwers, graveurs en bouwmeesters (1842-1843).

Collectiegeschiedenis

De collectie is in de loop der jaren aangekocht op verschillende veilingen. In 1897 werden ca. 1350 brieven aangekocht uit de verzameling van J. van Vloten op de auctie Burgersdijk en Niermans in Leiden (14-23 juni 1897, cat. p. 210 nr. 64). In 1900 werden enkele handschriften van gedichten van H.A. Spandaw aangekocht op de veiling van de collectie J.L. Beyers bij Nijhoff in Den Haag (23-27 oktober 1900: cat. p 285 nr. 2639). In 1901 volgden aankopen op de veiling bij Burgersdijk en Niermans in Leiden (11-18 maart 1901: cat. p. 211 nr. 3103). In 1920 werden 50 brieven van Immerzeel aan A.D. Schinkel gekocht. Andere aanvullingen volgden in 1945 (veiling Burgersdijk en Niermans, Leiden (verz. A. Verwey, 5-7 november 1945: cat. p. 11. nr. 306).

Literatuur

  • B.P.M. Dongelmans. Johannes Immerzeel junior (1776-1841). Het bedrijf van een uitgever-boekhandelaar in de eerste helft van de negentiende eeuw. Amstelveen 1992.