Willem Pijper (componist)

De collectie: Een collectie partituren, brieven, archivalia en objecten van en over de Nederlandse componist Willem Pijper (1894-1947).
Omvang: 95 partituren voor muziekstukken, 142 programma's, meer dan 2800 brieven van en aan Pijper, 133 muziekkritieken, 30 portretten en 115 overige objecten.
Toegankelijkheid: De titels zijn beschreven in de KB-Catalogus. Als collectie is het geheel in detail ontsloten met een gedrukte inventaris. De brieven zijn tevens verwerkt in de Catalogus Epistularum Neerlandicarum (CEN).
Meer informatie: Jeroen Vandommele 070-3140320.

Cornelis Jetses, portret van Willem Pijper op 18-jarige leeftijd: krijttekening op papier, ca. 32,5x24 cm. [Aanvraagnummer: KW 135 D 75].
Cornelis Jetses, portret van Willem Pijper (1912)

Cornelis Jetses, portret van Willem Pijper op 18-jarige leeftijd (1912): krijttekening op papier, ca. 32,5x24 cm. [Aanvraagnummer: KW 135 D 75].

Willem Pijper, blad uit de partituur van de opera Halewijn (1933-1935). [Aanvraagnummer: KW 134 A 4].
Willem Pijper, blad uit de partituur van de opera Halewijn (1933-1935)

Willem Pijper, blad uit de partituur van de opera Halewijn (1933-1935). [Aanvraagnummer: KW 134 A 4].

Collectieprofiel

De collectie van de componist, dirigent en publicist Willem Pijper (1894-1947) is niet compleet. Dat heeft te maken met het bombardement van Rotterdam. In 1940 werd Pijpers huis door brand volledig verwoest. Er bestaat daarom niet zoiets als een 'Pijperarchief'. Wat welgespaard bleef zijn de oorspronkelijke partituren van het merendeel van Pijpers composities: ze waren tijdelijk elders ondergebracht. Deze vormen het belangrijkste onderdeel van de collectie.

De collectie bevat ook een grote hoeveelheid correspondentie, zij het dat bij Pijper ingekomen brieven van vóór mei 1940 zeer klein in getal zijn. Een belangrijk ander deel van de collectie bestaat uit gedrukte partituren, programma's van uitvoeringen van Pijpers werken en recensies daarvan, artikelen over hem en foto's en portretten (waaronder een tekening door Cornelis Jetses). Ook zijn enige beschouwingen van Pijpers hand aanwezig en wat varia zoals zijn stemvork en door hem geschreven Sinterklaasgedichtjes.

Aparte vermelding verdienen de dossiers rond zijn opera's Halewijn (onder andere een exemplaar van de partituur met regieaanwijzingen, kladversies van het libretto, een geluidsopname uit 1937) en de niet voltooide Merlijn (correspondentie met de auteur S. Vestdijk, varianten van het libretto, uitgebreide aantekeningen).

Collectiegeschiedenis

De collectie is in december 1949 door de erven aan de KB geschonken. In de periode daarna zijn vele substantiële uitbreidingen verworven, onder andere de correspondentie met L.G.A. Bolleman (geschenk in 1976), programma's en recensies uit de collectie van componist Kees van Baren (in 1986 en 1991), stukken uit verschillende collecties en nalatenschappen (Hans Henkemans,in 1981, Annie Eldering in 1990, Corrie Hartong in 1991, Saar Bessem in 1992 en Jacques de Monchy in 1992). In 1987 werd een door Johan de Meester van regieaanwijzingen voorziene partituur van Halewijn aangekocht. De Pijperiana uit het bezit van Emmy van Lokhorst werden in 1996 aan de collectie toegevoegd.

Literatuur

  • W.C.M. Kloppenburg, Thematisch-bibliografische catalogus van de werken van Willem Pijper (1894-1947). Assen, 1960.
  • Kees Thomassen, Inventaris van de collectie Willem Pijper (1894-1947). Den Haag, 1994.
  • Simon Vestdijk en Willem Pijper, 'Merlijn. Het ontstaan van een opera in brieven en documenten.' Amsterdam, 1992.
  • Kees Thomassen, 'Willem Pijper, componist, 1894-1947', in: Verzamelaars en verzamelingen. Koninklijke Bibliotheek 1798-1998. Zwolle, 1998, p. 137-140.