Veilingcatalogi en boekhandelscatalogi

De collectie: Catalogi, lijsten en fondslijsten van boekenveilingen, antiquariaten, uitgeverijen en boekhandelaren vanaf de zeventiende eeuw, voornamelijk uit Nederland, maar ook uit België, Duitsland, Engeland, Frankrijk en Amerika.
Omvang: De collectie telt circa 50.000 nummers.
Dekkingsgraad: Niet alle perioden zijn even sterk vertegenwoordigd, maar deze collectie is een van de grootste in Nederland.
Toegankelijkheid: Een deel van de catalogi is beschreven in de KB-Catalogus. Ze zijn ontsloten door een afzonderlijke databank die raadpleegbaar is via de component 'veilingen' in Bibliopolis, door te zoeken in ‘Verzameling Catalogi’. In Nederland gedrukte catalogi van vóór 1800 zijn beschreven in de STCN. De werken worden alleen ter inzage gegeven in de leeszaal Bijzondere Collecties.
Meer informatie:
Catalogi vanaf 1801: Paul van Capelleveen 070-3140331
Catalogi tot en met 1800: Marieke van Delft 070-3140329

Catalogus insigniorum in omni Facultate & Scientia Librorum ... Ioannis Wirinck .... Lugduni Batavorum 1628. Signatuur Verz. Cat. 7892. Titelpagina.  

Catalogus insigniorum in omni Facultate & Scientia Librorum ... Ioannis Wirinck ..... Lugduni Batavorum, 1628. [Aanvraagnummer: KW Verz. Cat. 7892]

Smitskamp Oriental Antiquarium. Catalogue Nº 601. The ancient lands. [Leiden] March 1995. Signatuur Verz. Cat. 48816. Omslag.   

Catalogue Nº 601. The ancient lands. Leiden, Smitskamp Oriental Antiquarium, March 1995. [Aanvraagnummer: KW Verz. Cat. 48816]

Collectieprofiel

De collectie catalogi bevat een schat aan gegevens over aangeboden en verkochte exemplaren van boeken - zowel via veilingen als in de antiquarische handel en boekhandels. In sommige veilingcatalogi staan aantekeningen in handschrift van kopers of informatie over prijzen of kopers van de lots. Een groot aantal catalogi bevat tevens de (gedrukte) veilingresultaten. De collectie telt ongeveer 600 catalogi uit de zeventiende en de achttiende eeuw (waarvan 400 Nederlandse). Ook zijn er 3.000 negentiende-eeuwse catalogi. Bij de verkoopcatalogi zijn ook fondslijsten van uitgevers geplaatst. De collectie groei jaarlijks aan met enkele honderden catalogi.

Collectiegeschiedenis

De collectie catalogi, lijsten en fondslijsten van boekenveilingen, antiquariaten, uitgeverijen en boekhandelaren vanaf de zeventiende eeuw is gegroeid door schenking, toezending door de makers of door incidentele antiquarische aanschaf.

Van oudsher bewaarden en registreerden de bibliothecarissen van de Koninklijke Bibliotheek de boekenveilingcatalogi die zij toegezonden kregen. Door bibliothecaris P.C. Molhuijsen werden daar in 1922 de antiquariaats- en fondscatalogi aan toegevoegd. Er bestond toen al een geschreven register in boekvorm, maar dat werd vervangen door alfabetische kaartsystemen op verkopers en verzamelaars. De catalogi/boeken werden in 1924 bij elkaar geplaatst (Verz. Cat. + nummer).

In de jaren zeventig werden de alfabetische registers voorzien van een chronologische klapper en in de jaren negentig is de hele ontsluiting overgebracht naar een databank. Deze stand-alone databank is afgesloten. De beschrijvingen worden overgebracht naar de KB-catalogus. Nieuw binnengekomen catalogi worden sinds 2015 ook beschreven in de KB-catalogus.

Zoeken naar catalogi

Een deel van de catalogi is te vinden via de KB-Catalogus. De catalogi beschreven tot en met 2005 zijn te vinden via Bibliopolis. Er kan gezocht worden op verschillende termen, zoals naam veilighouder, data, onderwerpen, namen van verzamelaars. De catalogi van vóór 1800 zijn op microfiche uitgegeven in het project Dutch Book Sales Catalogues 1599-1800 (raadpleegbaar in de microreaderruimte van de KB-leeszaal). Eveneens via de component 'veilingen' in Bibliopolis zijn de Dutch Book Sales Catalogues 1599-1800 online doorzoekbaar. Veilingcatalogi tot 1800 zijn online te raadplegen via 'Book Sales Catalogues of the Dutch Republic Online', vrij raadpleegbaar in de KB via digitale bestanden.

Literatuur

  • Dutch Book Sales Catalogues 1599-1800. Ed.: B. van Selm; continued: J.A. Gruys and H.J.de Kooker. Leiden: Inter Document Company, 1990 - .... Met: Guide to the Microfiche Collection 'Book Sales Catalogues of the Dutch Republic, 1599-1800. Ed. by J.A. Gruys and H.W. de Kooker. Microfiches te raadplegen in de microreaderruimte van de KB-leeszaal. De index is online beschikbaar via de component veilingen in Bibliopolis.
  • J.A. Gruys. 'De "Verzameling Catalogi" van de Koninklijke Bibliotheek'. In: Ne quid periret: 35 jaar boekhistorische artikelen. Den Haag: Koninklijke Bibliotheek, 2007, p. 1-8, ill. Eerder verschenen in: KB Centraal, 14 (1985) 10, p. 3-10. (Ook online beschikbaar via Bibliopolis.)