Aanvullingen op tekstplatform Delpher

Ook 39 telefoonboeken uit begin 20e eeuw online

 
Den Haag, 30 maart 2015 - Historisch onderzoek wordt weer iets gemakkelijker. In Delpher zijn per vandaag ook oude telefoonboeken uit de eerste helft van de twintigste eeuw te doorzoeken, die het Museum voor Communicatie heeft geleverd. Ze bevatten een schat aan informatie over welke personen, instellingen en beroepsgroepen voorop liepen in deze –toen nog vrij moderne– ontwikkeling.

Rijksgids telefoondienst 1904

Rijksgids telefoondienst 1904

Telefonie in Nederland

Sinds 1881 bestaat telefonie in Nederland. Rond 1900 had ongeveer 1% van de huishoudens een lokale telefoonaansluiting, dus om in de eigen woonplaats te kunnen bellen. Voor interlokale gesprekken was men meestal aangewezen op de ‘rijkstelegraafkantoren’. De telefoonboeken geven een schat aan informatie over wie een aansluiting had, bij welke telegraafkantoren men interlokaal, soms zelfs internationaal, kon telefoneren, op welke tijden en wat de kosten daarvan waren. Het oudste opgenomen telefoonboek is van december 1904.

Meer onderzoek mogelijk

Welke instellingen hadden telefoon en welke niet? Zulke vragen zijn nu eenvoudig te beantwoorden. In 1904 beschikte de Koninklijke Bibliotheek bijvoorbeeld nog niet over een aansluiting. Paleis Huis ten Bosch wel, net als het Ministerie van Binnenlandse Zaken en de Haagse krant Het Vaderland. Belangrijke maatschappelijke diensten als commissariaten van politie en geneeskundige diensten waren al vroeg aangesloten op het telefoonnet. Andere vragen zijn nu eveneens goed te beantwoorden. Een voorbeeld op oude foto’s staat vaak het telefoonnummer van de fotograaf, maar op een biljart of in een hoed kan ook een etiket staan met naam en telefoonnummer van de maker. Met zo’n telefoonnummer kan men nu via Delpher achter het adres komen, of zien wanneer een maker op welk adres woonde. Professionele en vrijetijdshistorici beschikken hiermee over een nieuw arsenaal aan data, dat hun onderzoek belangrijk kan vergemakkelijken.