Unieke Hemsterhuis-collectie naar KB

KB koopt belangrijke collectie rond ‘Bataafse Socrates’

11 juni 2015 - De KB heeft een unieke collectie rond de achttiende-eeuwse Nederlandse filosoof François Hemsterhuis (1721-1790) aan kunnen kopen. Hemsterhuis (de ‘Bataafse Socrates’) is na Spinoza de belangrijkste Nederlandse filosoof, die vooral Duitse denkers als Goethe, Herder en Jacobi heeft beïnvloed.

De verzameling bevat verloren gewaande tekeningen, brieven en handschriften van Hemsterhuis zelf en van mensen uit zijn directe omgeving, zoals zijn ‘muze’ Amalia Gallitzin, de vrouw van de Russische gezant in Den Haag.
Met steun van o.a. de Vriendenvereniging en het Prins Bernhard Cultuurfonds kon de KB deze unieke collectie verwerven.

Hemsterhuis zond zijn filosofische traktaten (Lettres) aan vrienden en bekenden, vaak in luxe boekbanden vervaardigd door de Haagse boekbinders Micke en Van Os.

Hemsterhuis zond zijn filosofische traktaten (Lettres) aan vrienden en bekenden, vaak in luxe boekbanden vervaardigd door de Haagse boekbinders Micke en Van Os.

Particuliere verzameling

De verzameling is in ruim dertig jaar in alle stilte bijeengebracht door een Duitse particulier uit Keulen. De collectie bevat van Hemsterhuis zelf handschriften, gedrukte werken, luxe exemplaren van zijn publicaties, en eigenhandige tekeningen. Daarnaast boeken uit de bibliotheek van Amalia Gallitzin – die soms uit die van Hemsterhuis komen – portretten van tijdgenoten, en reproducties naar oude meesters door de beroemde kunstverzamelaar Cornelis Ploos van Amstel (1726-1798), met eigenhandige opdrachten aan zijn vriend Hemsterhuis.
Kortom, een brede verzameling met veel unieke stukken, die bovendien uitvoerig gedocumenteerd is. Met deze aanvulling is de KB in Nederland de belangrijkste bewaarplaats van originele stukken rond Hemsterhuis.

Hagenaar

François Hemsterhuis, geboren in Franeker, woonde bijna zijn hele leven in Den Haag. Hij werkte bij de Raad van State, was een vertrouweling van stadhouder Willem V en had daardoor toegang tot de hoogste Haagse kringen. In 1775 leerde hij Amalia Gallitzin kennen, voor wie hij als leraar optrad en met wie hij zijn verdere leven correspondeerde. Hemsterhuis staat vooral bekend om zijn opvattingen over de schoonheid.

De collectie Maas bevat ook dit nog ongepubliceerde traktaat over de beste vorm die de voet van een antieke vaas kan krijgen.

De collectie Maas bevat ook dit nog ongepubliceerde traktaat over de beste vorm die de voet van een antieke vaas kan krijgen.

Stimulans voor onderzoek

“Deze aankoop vormt een perfecte aanvulling op de Hemsterhuiscollectie die reeds in het bezit was van de KB en betekent een onverwachte stimulans voor verder onderzoek naar Hemsterhuis”, aldus dr. Jacob van Sluis, kenner bij uitstek van het werk van Hemsterhuis. Van Sluis heeft onlangs een nieuwe editie van diens Oeuvres Philosophiques voltooid.

Hemsterhuismiddag

Op dinsdag 16 juni a.s. van 15.00-18.00 uur, organiseren de Koninklijke Bibliotheek en Brill Publishers een Hemsterhuismiddag in de KB, waar de nieuwe wetenschappelijke editie door Jacob van Sluis wordt gepresenteerd. Die middag toont de KB ook enkele bijzondere stukken uit de Hemsterhuis-aanwinst.

Aankoop

De aankoop van deze aanvullingen op de Hemsterhuiscollectie is mede mogelijk gemaakt door steun van de Vriendenvereniging van de KB, het Prins Bernhard Cultuurfonds en dr. Hendrik Muller’s Vaderlandsch Fonds.

Koninklijke Bibliotheek (KB)

De KB is de nationale bibliotheek van Nederland en geeft iedereen, overal, toegang tot informatie, kennis en cultuur.

Noot voor de redactie

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Jenny Mateboer van de afdeling Corporate Communicatie van de KB, 070 -3140217, of via communicatie@kb.nl