Zeldzame aanschaf verrijkt papierhistorische collectie

Riemkappen van vader en zoon Laurentius naar de KB

Den Haag, 1 oktober 2015 - Vandaag vindt de themadag van de stichting Papiergeschiedenis Nederland plaats in de KB. De presentatie van een boek over historische riemkappen door vader en zoon Laurentius zet de bijeenkomst luister bij. Bovendien viert de KB de aanschaf van een papierhistorische collectie die vader en zoon Laurentius hebben verzameld. De collectie is verworven met steun van de vereniging Vrienden van de Koninklijke Bibliotheek.

Wat zijn riemkappen en wat maakt ze bijzonder?

In de tijd van het handgeschepte papier verpakten papiermakers hun vellen per vijfhonderd stuks (een ‘riem’) in een omslag, de zogeheten riemkap. Riemkappen beschermden het kostbare papier tijdens het vervoer naar de afnemers. Ze hebben een opgedrukt ‘logo’ van de papiermaker en vaak een aanduiding van de kwaliteit van het papier. Bleef een riemkap heel, dan werd hij opnieuw gebruikt, maar de meeste zijn in de loop der tijd verdwenen. Riemkappen zijn dan ook zeldzaam en zijn van bijzonder belang voor de geschiedenis van papierbereiding en papiermakers. Riemkappen geven informatie die vaak op een andere manier niet meer te vinden is en zijn daarom gewilde, kostbare verzamelobjecten.

Riemkap voor Propatria-papier van de firma Hesselink, ca. 1830.

Riemkap voor propatria-papier van de firma Hesselink, ca. 1830.

Theo en Frans Laurentius

Vader en zoon Laurentius, prenthandelaren uit Middelburg, zijn gefascineerd door papier. Om prenten te dateren en identificeren is kennis van het gebruikte papier een voorwaarde. Hieruit ontstond hun hartstocht voor alles wat met de bereiding van papier te maken heeft, zoals watermerken, en riemkappen. Hun kennis legden ze op een begrijpelijke manier vast in Vijftig historische riemkappen, dat vandaag wordt gepresenteerd (uitgegeven door de stichting Papiergeschiedenis Nederland, ISBN 9789082408508).
In 2010 verkochten ze al een belangrijk deel van hun verzameling aan de KB, en dit jaar doen ze dat weer. Dit deel van hun collectie omvat riemkappen, papiermonsters en watermerkpapieren. De steun van de Vereniging Vrienden van de KB maakte de aanschaf mogelijk.

Papierhistorische collectie KB

De papierhistorische collectie van de KB is een van de weinige in openbaar bezit, en een documentatie- en expertisecentrum voor papierhistorisch onderzoek. De KB streeft ernaar de verzameling zo representatief mogelijk te maken, en goed toegankelijk te maken voor onderzoekers en belangstellenden. Meer informatie over de collectie is te krijgen bij conservator dr. Henk Porck.

Riemkap voor propatria-papier van de firma Hesselink, ca. 1830.

Riemkap voor propatria-papier van de firma Hesselink, ca. 1830.