Volledig journalistiek oeuvre componist Matthijs Vermeulen digitaal beschikbaar

Eigenzinnige visie op muziek en maatschappij nu voor iedereen toegankelijk via DBNL

Den Haag, 17 november 2017 - Het complete journalistieke en publicitaire werk van de Nederlandse componist Matthijs Vermeulen (1888-1967) is ter ere van zijn vijftigste sterfdag online beschikbaar gesteld door de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL). Daarmee zijn Vermeulens publicaties toegankelijk voor iedereen die geïnteresseerd is in het Nederlandse muziekleven én in de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen in de vroege twintigste eeuw.

Matthijs Vermeulen

Matthijs Vermeulen was een van de belangrijkste twintigste-eeuwse Nederlandse componisten. Ook was hij vele jaren werkzaam als muziekcriticus en journalist. In zijn recensies verbond Vermeulen een lyrische stijl met een kritische geest. Door zijn indringende manier van schrijven wist hij de lezers de muziek die hij besprak binnen te leiden en daarbij gaf hij zijn eigen emoties onverbloemd prijs, zowel positieve als negatieve. Objectieve kritiek bestaat niet, meende hij.

Matthijs Vermeulen

Matthijs Vermeulen

Onafhankelijke visie

Vermeulen debuteerde in 1909 als muziekrecensent in het dagblad De Tijd en publiceerde verder onder meer in het weekblad De (Nieuwe) Amsterdammer en het dagblad De Telegraaf. Hij gold al gauw als een gezaghebbend muziekcriticus vanwege zijn onafhankelijke visie. Als criticus stond hij op de bres voor de Nederlandse muziek en uitvoerders van vaderlandse bodem, en ijverde hij voor de Franse muziek die in ons land in zijn ogen te weinig aan bod kwam. Bekend is zijn strijd tegen het eenzijdige pro-Duitse programmabeleid van dirigent Willem Mengelberg. In de jaren 1926-1940 was Vermeulen vanuit Parijs werkzaam als algemeen correspondent voor het Soerabaiasch Handelsblad, destijds een belangrijke krant in Nederlands-Indië. Na de Tweede Wereldoorlog werd Vermeulen opnieuw actief als muziekcriticus, ditmaal bij De Groene Amsterdammer.

Afzonderlijke publicaties van Vermeulens hand zijn Princiepen der Europese muziek (1949), bekroond met de Meulenhoff-essayprijs, en Het Avontuur van den Geest. De plaats van den mens in dat avontuur (1947) waarin hij zijn levensbeschouwelijke visie uitwerkte.

Al deze publicaties zijn nu voor iedereen toegankelijk via de DBNL.

Samenwerking

Dit digitaliseringsproject kwam tot stand door een samenwerking tussen de Matthijs Vermeulen Stichting en de Koninklijke Bibliotheek, in het kader van DBNL.

De Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL) is een digitale collectie van teksten die behoren tot de Nederlandse letterkunde, taalkunde en cultuurgeschiedenis van de vroegste tijd tot heden. De collectie representeert het hele Nederlandse taalgebied en komt tot stand door een samenwerking tussen de Taalunie, de Vlaamse Erfgoedbibliotheek en de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag. De website wordt jaarlijks zo’n vier miljoen keer geraadpleegd.

Feestelijke middag

Op 17 november werd de lancering gevierd met lezingen over Matthijs Vermeulen en de uitvoering van zijn Quatuor.

Dudok Kwartet

Het Dudok Kwartet speelde het Quatuor van Vermeulen

Pauline Micheels
Pauline Micheels: De Vermeulen- en Mahler-receptie in Amsterdam
Odilia Vermeulen
Odilia Vermeulen: Hugo Reynst in het Soerabaiasch Handelsblad
Bas van Putten
Bas van Putten: De singuliere gave

Foto's: Theo de Nooij