Nieuwe Nationale Strategie Digitaal Erfgoed 2021-2024

16 maart 2021 - Demissionair minister Van Engelshoven van OCW lanceerde op 15 maart jl. de Nationale Strategie Digitaal Erfgoed 2021-2024. De uitvoering is sinds 2015 belegd bij partners binnen het Netwerk Digitaal Erfgoed, waaronder de KB. De geactualiseerde versie sluit nog beter aan bij onze digitale wereld én is verbreed naar het erfgoed van de kunstensector en de creatieve industrie.

Demissionair minister Van Engelshoven Foto: Arenda Oomen

Op 15 maart zette minister Van Engelshoven haar handtekening onder de geactualiseerde Nationale Strategie, waarna ze het stuk virtueel overhandigde aan het bestuur van het Netwerk Digitaal Erfgoed (NDE). Ze benadrukte dat de update van de eerste versie van de strategie uit 2015 noodzakelijk was vanwege de verdere digitalisering van de maatschappij en de impact hiervan op ons erfgoed.

Ook wees Van Engelshoven op het onverminderde belang van toegang tot digitaal erfgoed. Het vertelt immers verhalen over waar we vandaan komen en wie we zijn. De Nationale Strategie Digitaal Erfgoed heeft als doel erfgoedcollecties digitaal met elkaar te verbinden, opdat gebruikers al deze verhalen over en met erfgoed beter kunnen vertellen. De sleutel hiervoor ligt in samenwerking in het netwerk, door het ministerie van OCW ondersteund met de Nationale Strategie.

De geactualiseerde strategie betekent voor het netwerk ‘de stap naar een nog intensievere samenwerking, met nog meer partners’, aldus Van Engelshoven. ‘Maar ook: de stap naar nog meer toegankelijkheid, voor nog meer mensen. En de stap naar het verkennen van wat de nieuwste technologieën ons kunnen bieden.’

7 uitgangspunten van de Nationale Strategie 2021-2024

  1. De gebruiker van erfgoed staat centraal
  2. Samenwerking is de kracht van het netwerk; van musea tot cultuurproducerende instellingen, van softwareleveranciers tot makers, ze hebben elk een eigen rol
  3. Sectorale, thematische en regionale knooppunten zijn een belangrijk onderdeel van het netwerk
  4. Internet is de technische infrastructuur voor het verbinden van erfgoedcollecties
  5. Het beheer van tools en andere gemeenschappelijke voorzieningen wordt in het netwerk belegd bij de meest gerede partij
  6. De Digitaal Erfgoed Referentie Architectuur (DERA) vormt het kader voor het verbinden van collecties
  7. De inhoudelijke verbinding van erfgoedcollecties krijgt vorm met het drielagenmodel: het houdbaar, bruikbaar en zichtbaar maken van erfgoed

Uitbreiding met cultuurproducerende instellingen

Nieuw in de geactualiseerde strategie is het opnemen van erfgoed van de kunstensector en de creatieve industrie. Digitale archieven van cultuurproducerende instellingen vormen steeds vaker een bron voor nieuwe artistieke producten, bieden nieuwe inzichten in het creatieproces en zijn een inspiratiebron voor makers, van kunstenaars tot ontwerpers. De nieuwe platformen Podiumkunst.net en het Netwerk Archieven Design en Digitale Cultuur helpen, samen met DEN Kennisinstituut cultuur & digitalisering, de cultuurproducerende instellingen bij hun digitale collectievorming. Daarbij komen de kennis en tools van partners in het Netwerk Digitaal Erfgoed goed van pas.

Artificiële intelligentie

De geactualiseerde strategie benoemt ook de ambities van erfgoedinstellingen, wetenschap en technologie om de komende jaren sterk in te zetten op artificiële intelligentie (AI), big data en andere technologieën. Zo kan het erfgoed nog breder verspreid worden. De werkgroep Cultuur en Media van de Nederlandse AI Coalitie (NLAIC) zet in een gemeenschappelijke innovatieagenda voor de cultuur en media alle kansen op een rij. Te denken valt aan pilots met erfgoed- en cultuurproducerende instellingen om AI-technieken te gebruiken voor handschrift-, beeld- en spraakherkenning, waarbij ook de ethische kant alle aandacht krijgt. Alle instellingen in het netwerk kunnen hier in de toekomst van profiteren.

Agenda van het Netwerk Digitaal Erfgoed 2021-2024

  1. Werking van Nationale Strategie Digitaal Erfgoed verbreden
  2. Verbindingen met gebruikers en makers versterken
  3. Kansen en mogelijkheden van nieuwe technologieën benutten
  4. Kennisontwikkeling en -deling over digitalisering verstevigen

Jaarlijks bijgewerkte agenda

Nieuwe technologieën versnellen ontwikkelingen rondom digitalisering van erfgoed. Om hier beter op in te spelen, zal de agenda van het Netwerk Digitaal Erfgoed voortaan jaarlijks worden bijgewerkt.

Download de Nieuwe Nationale Strategie Digitaal Erfgoed 2021-2024