Prinses Laurentien: ‘Mijn droom is dat iedereen zegt: wij kunnen niet zonder de bibliotheek’

Mensen in de rij voor de bibliotheek

Opening bij Bibliotheek Gelderland Zuid 20 mei 2021. Foto: Marcel Krijgsman

Bibliotheken als aderen van Nederland

De belangrijkste vraag voor bibliotheken is volgens prinses Laurentien: welke rol pakken bibliotheken bij het realiseren van de grote opgaven waarvoor we als maatschappij staan, zoals groeiende leesachterstanden en een steeds grotere kloof tussen de digitale haves en have nots? ‘Het veld kent honderden andere spelers die ook al een flinke tijd met deze vraagstukken bezig zijn. Beperkte middelen en capaciteit vergroten de noodzaak dit slim met elkaar te organiseren. In mijn ogen is de bibliotheek dé organisatie die juist de relevantie van anderen laat zien – niet door zichzelf in de schijnwerpers te zetten, maar door anderen het podium op te helpen.’

Prinses Laurentien is constant bezig vraag te creëren naar de rol van bibliotheken als de enige onafhankelijke plek in de lokale gemeenschap. ‘De bibliotheek slaat bruggen tussen interessegebieden, religies, leeftijden en talen. Zo’n plek hebben we in deze tijd ongelofelijk hard nodig. De financiële krapte bij gemeenten werkt een concurrentiestrijd met andere voorzieningen in de hand. Het zou mooi zijn als de bibliotheek zich niet langer hoeft af te zetten tegen anderen, maar juist de handen ineenslaat met het sportpaleis en het lokale museum. Ook die voorzieningen zijn enorm belangrijk binnen het oplossen van hun eigen vraagstuk. Het zou niet of-of moeten zijn, maar en-en.’

Daarin ligt wat haar betreft de kunst: door een keten te vormen, kom je allemaal verder. ‘Dat is ook spannend: je bouwt een brug terwijl je erop loopt. Je moet zaken uit handen geven en durven neerleggen bij andere partijen in de keten. Samen kun je brede ambities formuleren, waarbij de bibliotheek als distributiekanaal fungeert. De bibliotheek als de aderen van Nederland, hoe mooi zou dat zijn?’

Vrouw in bibliotheek

Opening bij Bibliotheek Gelderland Zuid 20 mei 2021. Foto: Marcel Krijgsman

Maatschappelijke opgaven

Vanuit al haar verschillende rollen kan prinses Laurentien niet anders dan de huidige verbreding van de maatschappelijke functie van de bibliotheek van harte toejuichen. ‘Het is fantastisch dat bibliotheken zich inzetten om Nederland zich te laten ontwikkelen, met betere lees- en digitale vaardigheden voor iedereen. Daarbij is het wel goed om ons te realiseren dat het grote ambities zijn, die organisaties en zelfs generaties overstijgen. Ze gaan beyond our lifetime: we kunnen ze niet in één leven oplossen, en al helemaal niet in ons eentje. Ze vragen er dus ook om dat we beyond ourselves leren denken en handelen. Dat is een randvoorwaarde voor oplossingen waarbij het hele systeem een verandering doormaakt.’

Een aanzet tot dat denken en handelen beyond ourselves wordt gedaan in de Netwerkagenda, de praktische uitwerking van het Bibliotheekconvenant die in juni zal worden gepresenteerd.

Klik voor het volledige interview met prinses Laurentien, met haar visie op de toekomstpositie van bibliotheken en de kansen voor de Netwerkagenda.

N.B. In tegenstelling tot de openbare bibliotheken zal de KB een week later, op dinsdag 25 mei, de deuren heropenen.