Vandaag publiceren de KB en Stichting Europeana de haalbaarheidsstudie voor de European Books Data Commons (EBDC). Met dit initiatief, voorbereid door Open Future, willen Europese bibliotheken de volledige tekst van miljoenen gedigitaliseerde boeken beschikbaar stellen voor onderzoek, innovatie en de ontwikkeling van betrouwbare AI-toepassingen. De volgende stap is een kleinschalige pilot waarin de voorgestelde aanpak in de praktijk wordt getest.
European Books Data Commons
EBDC bouwt voort op bestaande digitale bibliotheekcollecties. De infrastructuur maakt het mogelijk om boeken uit het publieke domein om te zetten in een hoogwaardige, meertalige en AI-ready dataset. Deze dataset kan onder duidelijke en transparante voorwaarden worden hergebruikt voor onderzoek en innovatie. EBDC is ontwikkeld om te functioneren in de gedeelde Europese dataruimte voor cultureel erfgoed. Het zorgt daarmee voor een infrastructuur die culturele erfgoedinstellingen kunnen gebruiken om grootschalige datasets beschikbaar te stellen voor hergebruik. Daarmee wil de EBDC bijdragen aan een Europese AI-infrastructuur die is gebaseerd op publieke waarden.
Positieve haalbaarheidsstudie
De haalbaarheidsstudie onderzocht de technische, juridische, organisatorische en financiële randvoorwaarden voor het initiatief. De conclusie is positief: het is haalbaar om deze Europese voorziening onder regie van bibliotheken te realiseren. De volgende stap is het opzetten van een kleinschalige pilot, waarin een beperkte groep bibliotheken wordt uitgenodigd om rechtenvrije collecties, expertise en kennis over governance in te brengen. De resultaten van de pilot bieden andere bibliotheken een basis om te bepalen of zij zich in een volgende fase bij het initiatief willen aansluiten.
Investeren in publieke toegang tot kennis
De KB en Europeana zetten zich beiden in voor vrije en betrouwbare toegang tot informatie. Het beschikbaar maken van miljoenen boeken uit Europese bibliotheekcollecties vormt een belangrijke stap naar een gedeelde Europese digitale infrastructuur voor onderzoek, innovatie en AI, duurzaam georganiseerd en onder publiek bestuur.
"Het initiatief voor de European Books Data Commons biedt ons een unieke kans om onder onze eigen voorwaarden een AI-ready corpus op te bouwen. Nu generatieve AI steeds vaker bepaalt wat mensen lezen, zien en vertrouwen, is de vraag niet langer alleen óf bibliotheken deze technologie gebruiken, maar ook of zij invloed hebben op de manier waarop die werkt: welke informatie zichtbaar wordt, hoe bronnen worden toegeschreven en weergegeven, en welke waarden daarin doorklinken."
Wilma van Wezenbeek
Algemeen directeur, KB nationale bibliotheek
"Europese erfgoedinstellingen en Europeana werken al tientallen jaren aan het toegankelijk maken van collecties en het interoperabel maken van data. Nu AI uitgroeit tot de belangrijkste toegangspoort tot kennis en cultuur, is de volgende stap duidelijk: deze data AI-ready maken binnen een open, gedeeld corpus. De European Books Data Commons biedt Europa een unieke kans om een AI-ecosysteem op te bouwen dat is gebaseerd op publieke waarden, transparantie, verantwoording en culturele diversiteit. En de gedeelde Europese dataruimte voor cultureel erfgoed kan hiervoor zorgen."
Harry Verwayen
Algemeen directeur, Europeana Foundation
