39% van de 15-jarige leerlingen in Nederland haalt voor leesvaardigheid niet het basisniveau. Zij zijn daarmee onvoldoende geletterd om goed mee te kunnen doen aan de maatschappij. Dat blijkt uit het internationale onderzoek PISA, Programme for International Student Assessment. Dit wordt elke drie jaar gepubliceerd. Samen met de Leescoalitie roept de KB de politiek daarom op om in te zetten op het versterken van een brede leescultuur.
Volgens het PISA-rapport is de leesvaardigheidsscore van Nederlandse leerlingen significant lager dan de gemiddelde leesvaardigheidsscore van hun leeftijdsgenoten uit andere landen die deelnamen aan het onderzoek. Meisjes scoren iets hoger dan jongens, maar ook bij meisjes daalt de leesvaardigheid.
Ronald Huizer, KB-directieteamlid met de portefeuille Lezen en Digitale Geletterdheid: “Nederlandse jongeren scoren op het gebied van leesvaardigheid inmiddels lager dan het gemiddelde van de landen die deelnemen aan het onderzoek. 39% haalt het basisniveau niet meer. Deze dalende trend laat zien dat we het aan onze jongeren verplicht zijn hen te helpen om deze basisvaardigheid te verbeteren om hun toekomstkansen te vergroten. De neerwaartse trend verzwakt het verdienvermogen van ons land en vraagt om prioriteit in ons beleid, om ook in de schaarse middelen ruimte te vinden hiervoor.”
Oproep aan de politiek
Om de leesvaardigheid van jongeren te vergroten roept de Leescoalitie de politiek op om zich hard te maken voor het verstevigen van de Nederlandse leescultuur. Ze vraagt het kabinet om op Prinsjesdag 2 miljoen euro vrij te maken. Hiermee kan de Leescoalitie de succesvolle leesbevorderingscampagne Wie leest heeft een goed verhaal voortzetten. Het kabinet investeert zo in een positieve aanpak die (leren) lezen breed in de samenleving stimuleert. In haar rapport benadrukt ook PISA dat het verbeteren van het leesniveau vraagt om een gezamenlijke inspanning. De campagne noemt zij als voorbeeld van een maatschappelijk initiatief daartoe.
Samen werken aan een geletterde samenleving
De KB, openbare bibliotheken en vele partners werken al jaren samen om het lezen onder jongeren te bevorderen. Dit hebben zij afgesproken in de Netwerkagenda, onder de maatschappelijke opgave Geletterde samenleving. Lezen en digitale geletterdheid is daarnaast een van de strategische doelen van de KB.
De Bibliotheek op school
Een van de programma's waarmee de KB samen met bibliotheken en scholen inzet op de leesbevordering van scholieren, is de Bibliotheek op school (dBos). In de uitbreiding van het aantal schoolbibliotheken is de laatste jaren meer geïnvesteerd, onder meer met middelen uit het Masterplan Basisvaardigheden. Aanstaande donderdag publiceren de KB en het CBS de jaarlijkse bibliotheekstatistieken. Daarin is de positieve invloed van dit programma ook zichtbaar.
Rol van de online Bibliotheek
Ook de online Bibliotheek speelt een belangrijke rol bij het bevorderen van de geletterde samenleving. Dit is een dienst van de KB, waar jongeren tot 18 jaar gratis lid van kunnen worden. In de online Bibliotheek vinden zij een aparte jeugdsectie met vele e-books en luisterboeken. Via jeugdbibliotheek.nl hebben zij ook toegang tot Comics Plus, waarin zij duizenden online Engelse strips, graphic novels en manga kunnen lezen.
Vergroot de toekomstkansen van de jeugd
Ronald Huizer is blij met alle samenwerkingen, maar herhaalt dat er meer moet gebeuren: “Bibliotheken en partners zetten zich dagelijks in om de leesvaardigheid van jongeren te vergroten. Zij verrichten hierbij geweldig werk. Maar het PISA-onderzoek laat zien dat er meer nodig is. Wij hopen dat de oproep van de Leescoalitie het kabinet duidelijk maakt dat extra investering noodzakelijk is om jongeren meer toekomstkansen te bieden. Dat is voorwaardelijk om te kunnen zorgen voor de geletterde samenleving die we gezamenlijk nastreven.”
