Basisvaardigheden

Het landelijke programma de Bibliotheek en basisvaardigheden ondersteunt bibliotheken bij het organiseren van diensten voor mensen met beperkte basisvaardigheden. Deze mensen kunnen moeilijk meekomen in de (digitale) kennissamenleving. Het gaat met name om ouderen, anderstaligen en laagopgeleiden.

Achtergrond

Mensen hebben te maken met taal, rekenen en digitalisering in hun dagelijkse activiteiten. Maar niet iedereen gaat dit even gemakkelijk af. In Nederland hebben 1,3 miljoen mensen van 16 tot 65 jaar moeite met de Nederlandse taal. Het gaat het zelfs om ruim 2,5 miljoen mensen, wanneer ook 65-plussers en mensen met lage rekenvaardigheden worden meegeteld. Zo'n 4 miljoen mensen hebben onvoldoende digitale vaardigheden om zelfstandig te kunnen omgaan met de digitale overheid. Het tekort aan deze basisvaardigheden vormt voor hen een barrière om zelfstandig mee te doen in onze maatschappij, online én offline.

Bibliotheken kunnen met hun dienstverlening een belangrijke rol spelen bij het bevorderen van deze vaardigheden van burgers. In samenwerking met de gemeente en lokale partners creëren bibliotheken producten en diensten om de taal-, reken- en digivaardigheid van mensen te vergroten. Daarnaast besteden zij aandacht aan vaardigheden op terreinen als onder meer werk & inkomen en gezondheid.

De Bibliotheek en educatieve dienstverlening

De Bibliotheek vormt een laagdrempelige ontmoetingsplek waar mensen veelal kosteloos, zelfstandig of onder begeleiding hun basisvaardigheden kunnen verbeteren. De Bibliotheek doet dit via de landelijke programmalijnen die zich richten op specifieke leeftijdsgroepen.

Programma’s voor kinderen en jongeren (0 tot 18 jaar) zijn BoekStart (0-4 jaar en de Bibliotheek op school. Samen vormen zij Kunst van Lezen, een samenwerkingsverband met Stichting Lezen. Deze programma’s helpen achterstanden in taal- en digivaardigheden op latere leeftijd voorkomen.

Voor volwassenen is de landelijke programmalijn de Bibliotheek en basisvaardigheden ontwikkeld. Deze programmalijn faciliteert het lees- en leeraanbod in bibliotheken voor (kwetsbare) volwassenen.

Samenwerkingspartners

Rond (digitale) laaggeletterdheid werkt de Koninklijke Bibliotheek samen met onder meer Stichting Lezen & Schrijven, Oefenen.nl, ECP, Digisterker, Seniorweb en UWV. De bibliotheken zijn onderdeel van een netwerk van lokale samenwerkingspartners. In vrijwel alle bibliotheken bevindt zich een (digi)Taalhuis, met een centrale rol in de lokale taalsamenwerking. Hier kunnen mensen terecht als zij hun taal- of digivaardigheden willen verbeteren. Ze worden geholpen met advies op maat, een cursus (al dan niet aangeboden door de bibliotheek), een passende collectie en vaak ook voor één op één begeleiding door een bibliotheekmedewerker of vrijwilliger. Veel bibliotheken verbreden dit aanbod naar rekenen, gezondheidsvaardigheden en hulp bij financiële en juridische vragen en kunnen ook doorverwijzen naar lokale organisaties.

In het programma Digitale inclusie werkt de Koninklijke Bibliotheek samen met acht uitvoeringsorganisaties van de overheid. Bibliotheken en deze publieke dienstverleners helpen burgers dicht bij huis om te gaan met de digitale overheid. Vijftien kopgroep-bibliotheken zijn hiermee inmiddels gestart. In 2020 en 2021 volgen stapsgewijs de overige bibliotheken. De dienstverlening is tweeledig en bestaat uit: intensivering van cursussen digivaardigheden en het Informatiepunt Digitale Overheid.

Contact

Programmacoördinator de Bibliotheek en basisvaardigheden: Maaike Toonen.

Links

Document