Rapport ‘Als het ‘echt’ niet anders kan’

Juni 2014 - Met de voorziening Aangepast Lezen kunnen mensen met een leesbeperking net als andere mensen gebruik maken van het openbare bibliotheekbestel. Teksten, literatuur, kranten en tijdschriften worden hiervoor omgezet in aangepaste leesvormen (gesproken of braille). De uitvoering van deze bibliotheekvoorziening vindt plaats via de landelijk werkende Stichting Aangepast Lezen (SAL).

In opdracht van het Sectorinstituut Openbare Bibliotheken (SIOB) (nu KB) heeft NextValue Research onderzoek gedaan naar de redzaamheid van blinde en slechtziende niet-gebruikers van Aangepast Lezen, de achtergronden van en beweegredenen voor het niet-gebruik, en de voorwaarden en motivaties voor het eventueel wel gaan gebruiken van de voorziening.

Onderzoeksopzet
Het onderzoek is kwalitatief van opzet. Dit omdat de onderzoeksvragen een grotendeels exploratief karakter hebben (hoe- en waaromvragen), en bij aanvang van het onderzoek nog weinig bekend was over de onderzoeksdoelgroep en mogelijke antwoorden op de onderzoeksvragen.

Voor het beantwoorden van de onderzoeksvragen zijn uitgebreide gesprekken gevoerd met professionals en zorgverleners en met volwassen niet-gebruikers met een visuele beperking. Aanvullend hebben blinde en slechtziende internetgebruikers een digitale enquête ingevuld. De enquête geeft samen met de bevindingen uit de gesprekken een indicatie van redenen die mogelijk meer en minder voorkomen onder de totale populatie blinde en slechtziende niet-gebruikers van Aangepast Lezen.

Conclusies en aanbevelingen
Er is een breed palet aan redenen voor het niet-gebruik van Aangepast Lezen:

  • de wijze waarop niet-gebruikers met de beperking om willen gaan;
  • de hobby’s en interesses van niet-gebruikers;
  • de gesteldheid en vaardigheden van niet-gebruikers;
  • de mogelijkheid om voor alternatieven te kiezen;
  • het beeld dat men heeft van Aangepast Lezen.

In het onderzoeksrapport wordt hier uitgebreid op ingegaan.

Een van de conclusies uit het onderzoek is dat veel mensen aangeven zich nog te redden. Maar ondanks de actieve houding van de blinde en slechtziende niet-gebruikers, en de wil om de ogen nog zoveel mogelijk te blijven gebruiken, leveren ze uiteindelijk wel in op het lezen. In hoeverre blinden en slechtzienden zich uiteindelijk redden met hun de leesbeperking wordt mede bepaald door een aantal persoonlijke factoren. Blinde en slechtziende niet-gebruikers van Aangepast Lezen noemen desgevraagd een aantal voorwaarden of omstandigheden waaronder zij mogelijk wel gebruik zouden maken van AangepastLezen.

Professionals en zorgverleners zijn zeer positief over de dienstverlening van Aangepast Lezen. Zij noemen een aantal concrete punten die mogelijk bijdragen aan het bereik van Aangepast Lezen. Op basis van het totaalbeeld kunnen we concluderen dat het beeld dat niet-gebruikers hebben van Aangepast Lezen niet altijd overeenstemt met de behoeften die zij hebben en dat dit een belangrijke rol kan spelen bij de overweging wel of geen gebruik te maken van de dienstverlening.

Onderzoeksrapport downloaden
Hier vindt u het rapport: 'Als het echt niet anders kan' .

Informatie
Voor nadere informatie kunt contact opnemen met Marja Geevers (06-22974755).