Actieprogramma Tel mee met taal vastgesteld – de Bibliotheek als verbindende schakel –

15 juli 2015 - Op 1 juli jl. heeft de Tweede Kamer het actieprogramma Tel mee met taal 2016-2018 vastgesteld. Hiermee geeft minister Bussemaker een flinke impuls aan de aanpak van laaggeletterdheid. Ook bibliotheken geven hoge prioriteit aan het voorkomen en bestrijden van laaggeletterdheid en het wegwerken van achterstanden op het gebied van digitale vaardigheden. Bibliotheken geven hiermee invulling aan hun brede rol in de samenleving die in het rapport ‘Bibliotheek van de toekomst, knooppunt voor kennis, contact en cultuur’ van de commissie-Cohen is uitgezet en in de Wsob is vastgelegd. Geletterdheid en digitale vaardigheden zijn belangrijk om zelfredzaam te kunnen deelnemen aan de samenleving. Ze vormen een basis voor persoonlijke ontwikkeling en ‘aanpalende thema’s’ als gezondheidsvaardigheden, werk en inkomen, digitale overheid en sociale inclusie.

Voorkoming: sleutelrol voor bibliotheken

De afgelopen jaren hebben vrijwel alle bibliotheken intensief gewerkt aan het voorkomen van laaggeletterdheid. De leesbevorderingsprogramma’s BoekStart en de Bibliotheek op School zijn succesvol en laten zien dat ze effect hebben op leesplezier en taalontwikkeling van kinderen. Deze programma’s zijn onderdeel van het leesbevorderingsprogramma Kunst van lezen waarvoor de Koninklijke Bibliotheek (KB) samen met St. Lezen de verantwoordelijkheid draagt. Beide programma’s worden de komende jaren onder de paraplu van ‘Tel mee met Taal’ voortgezet en geïntensiveerd.

Bestrijden: de bibliotheek als verbindende schakel

Het bestrijden van laaggeletterdheid wordt gekenmerkt door het bundelen van krachten. Vrijwel elke bibliotheek is actief: van startende activiteiten tot een intensief programma. De meeste al bestaande Taalpunten zijn in bibliotheken ondergebracht. Een Taalpunt (ook wel Taalhuis, Digi-taalhuis, Taal-digipunt, etc.) is de fysieke plek van (lokale) taalsamenwerking waar cursisten zich kunnen melden, ondersteuning krijgen of bijvoorbeeld doorverwezen worden naar een passend aanbod.

Bibliotheken: relevant in het sociale domein

De bibliotheken gaan verder dan dat en zetten in op het brede spectrum van basisvaardigheden. Daarmee zijn bibliotheken relevant in het sociale domein, zo werken ze intensief samen met partners op het gebied van formeel en informeel leren. Bovendien willen ze dat er eind 2018 in elke bibliotheek een (breed) Taalpunt is, zo blijkt uit een rondgang van het projectteam de Bibliotheek en basisvaardigheden langs tal van directie-overleggen. Daarmee spelen de bibliotheken een belangrijke rol in het actieprogramma ‘Tel mee met Taal’.

Het bibliotheekstelsel: pro-actief ondersteunen van lokaal ondernemerschap

Het afgelopen jaar heeft de KB samen met de pso’s en een aantal grote bibliotheken de bouwstenen voor de Bibliotheek en basisvaardigheden bijeen gebracht. Hiermee worden bibliotheken geholpen invulling te geven aan hun rol op dit gebied. Het gaat om digitale bronnen en leerpogramma’s en de landelijke monitor.

Samenwerking met landelijke partners

Landelijk zijn veel organisaties actief op het gebied van laaggeletterdheid. Ieder met zijn eigen expertise en met een kernrol voor St. Lezen & Schrijven. Via het programma ‘Taal voor het leven’ werkt zij samen met de bibliotheken aan de opdracht om ervoor te zorgen dat er eind 2018 een dekkend netwerk van Taalpunten over het hele land is.

De KB regelt de samenwerking met landelijke partners en bouwt de samenwerking met partners op nieuwe gebieden als gezondheid en werk uit. Het stelsel van landelijke, provinciale en lokale bibliotheekvoorzieningen is daarmee de verbindende schakel in een doorlopend aanbod voor 0-101-jarigen in het voorkomen en bestrijden van (digitale) laaggeletterdheid.