1945-1995

Op grond van een aantal criteria is een groslijst gemaakt en daaruit volgde de keuze met aandacht voor de geografische spreiding, het historisch belang en de beschikbaarheid. Ook is rekening gehouden met de toestemming die nodig is van de rechthebbende in verband met het auteursrecht.

Typerend voor de periode na de oorlog zijn de debatten over de nationale identiteit, de uitbreiding van het kiesrecht en de waarde van de parlementaire democratie, alsmede de welvaartstaat. Rond 1965 krijgt de krant een andere betekenis. Zij verliest haar feitelijke monopoliepositie en breidt tegelijkertijd haar werkveld enorm uit, op het terrein van economie, politiek en cultuur, met een steeds grotere expertise.

Selectiecriteria

Er is naar gestreefd om een mix van kranten te selecteren waarin de verschillende tendensen het meest duidelijk naar voren komen. Om de keuze te kunnen maken zijn onderstaande criteria geformuleerd.

  1. de krant als factor in en spiegel van de doorbraak van de populaire cultuur en consumptiesamenleving;
  2. de krant als belangrijkste forum van het politieke debat, waarbij ‘politiek’ veel breder moet worden opgevat dan in voorgaande perioden en waarbij de grenzen tussen privé en publiek vervagen (‘het persoonlijke is politiek’);
  3. de toonaangevende rol van de kranten op onderscheiden domeinen, in het bijzonder:
    a. kerk en religie (jaren ‘60 en 70’) en
    b. nauw aansluitend: ethiek, moraal en opvoeding
    c. de kunsten/de kritiek (in vrijwel alle sectoren dominant sinds de jaren ’60)
    d. de sociale verhoudingen
    e. migratie en multiculturele verhoudingen
  4. de krant als uitdrukking van nieuwe collectieve identiteiten;
  5. criteria die samenhangen met de ontwikkeling van de journalistieke professie en de dagbladsector:
    a. ontwikkeling van nieuwe stijl en journalistieke conventies, met nog steeds de Angelsaksische pers als lichtend voorbeeld;
    b. de verzelfstandiging van de journalistiek als professie en de rol die de journalisten en de kranten zich toemeten;

Selectievoorstel

De selectie bestaat voor een deel uit nieuwe titels, maar ook uit voortzettingen van al geselecteerde titels uit de voorafgaande periodes.

Titel Selectieperiode
1 Friese Koerier 1952-1969
2 Gereformeerd Gezinsblad 1948-1967
3 Heerenveensche Koerier 1945-1952
4 Leeuwarder Courant 1752-1995
5 Limburgsch Dagblad (editie Heerlen) 1918-1995
6 Nederlands Dagblad 1967-1995
7 Nieuw Israelietisch Weekblad 1865-1995
8 Nieuwsblad van Friesland 1901-1951
9 Nieuwsblad van het Noorden 1888-1995
10 De Telegraaf 1893-1995
11 De tijd : dagblad voor Nederland 1965-1974
12 De Tijd-Maasbode 1959-1965
13 Vrije Volk (Rotterdamse editie) 1945-1991
14 De Waarheid 1940-1990

Na de selectie volgt het selectieproces.