Geschiedenis van de KB

Van Binnenhof naar Prins Willem-Alexanderhof

In 1798 is de nationale bibliotheek opgericht met de collectie boeken en handschriften van de naar Engeland uitgeweken stadhouder Willem V. De bibliotheek kreeg een plek aan het Binnenhof. Volgens de eerste catalogus uit 1800 telde de collectie toen 5.500 boeken en tijdschriften. Tijdens de regering van koning Lodewijk Napoleon kreeg de bibliotheek het predicaat ‘Koninklijk’. De collectie groeide snel, wat verhuizing noodzakelijk maakte: de KB werd ondergebracht in het Mauritshuis, maar ook dit bleek al snel te klein. Koning Willem I besloot de bibliotheek over te laten brengen naar het pand Lange Voorhout 34. Hier was de KB van 1821 tot 1982 gevestigd.

Huidige gebouw

In 1982 verhuisde de KB naar het huidige gebouw naast het Centraal Station, dat ontworpen is door bureau OD205 onder leiding van architect Arie Hagoort. Het KB-gebouw heeft een netto vloeroppervlak van 80.000 m2, waarvan 37.000 m2 voor de bibliotheek en 28.000 m2 voor het magazijn. Behalve de KB hebben het Letterkundig Museum/Kinderboekenmuseum, het RKD Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis en verschillende grotere en kleinere instellingen hier hun adres.

Wetenschappelijke bibliotheek

In de loop van de negentiende en twintigste eeuw groeide de collectie van de KB door geschenken, bruiklenen of aankopen van verzamelingen en afzonderlijke kostbare stukken. Die vormen de basis van de verschillende bijzondere collecties. De KB ontwikkelde zich tot een wetenschappelijke bibliotheek, met de nadruk op de geesteswetenschappen.

Nederlandse publicaties

Bij de oprichting in 1798 was het al de bedoeling om het nationale erfgoed in gedrukte vorm te verzamelen. Dat gebeurde tot 1974 vrij willekeurig. Sinds dat jaar verzamelt de KB van iedere publicatie (boek, tijdschrift en krant) die in Nederland verschijnt één exemplaar. Zij vormen samen de Nederlandcollectie met ‘alles uit of over Nederland’. Sinds de jaren ’90 verzamelt de KB ook de digitale Nederlandse publicaties. Alles is in de KB in te zien, zoveel mogelijk ook online, en wordt goed verzorgd bewaard.

De KB nu

In ruim tweehonderd jaar is de KB uitgegroeid tot een nationaal en internationaal bekende wetenschappelijke instelling. Daarnaast heeft de KB sinds 2015 ook een belangrijke coördinerende rol in het netwerk van openbare bibliotheken. Er werken bijna vierhonderd medewerkers, de collectie bestaat uit zeven miljoen items, en zo'n 90.000 klanten bezoeken ons gebouw ieder jaar. Via internet vinden miljoenen mensen hun weg naar al het moois en interessants dat wij voor u bewaren. De KB is de spil in het netwerk van (openbare) bibliotheken in Nederland en bouwt aan de nationale digitale bibliotheek.

Zie ook:
Foto's Lange Voorhout 34 door Wiel van der Randen
De KB op het web sinds 1993

Oude gebouw van de KB aan het Lange Voorhout.

Oude gebouw van de KB aan het Lange Voorhout.

De in 1908 gebouwde leeszaal in het oude gebouw.

De in 1908 gebouwde leeszaal in het oude gebouw.

De wereld van de Koninklijke Bibliotheek 1798-1998 door prof dr PW Klein en drs MAW Klein-Meijer

De wereld van de Koninklijke Bibliotheek 1798-1998 door prof. dr. P.W. Klein en drs. M.A.W. Klein-Meijer

Ingang KB Prins Willem-Alexanderhof

Ingang KB Prins Willem-Alexanderhof

Leeszaal van de KB

Leeszaal van de KB

Magazijn Depot van Nederlandse Publicaties

Magazijn met Nederlandse publicaties