H

Een normalere h dan deze is nauwelijks denkbaar – onderdeel van het meest gebruikte Latijnse lettertype, de Times New Roman. In 1932 heeft de krant The Times (Londen) dit lettertype in gebruik genomen, als vervanging van een oud 19e eeuws type.

De geestelijke vader van wat meestal kortweg de Times wordt genoemd is Stanley Morison, historicus en typograaf. Morison heeft er geen doekjes om gewonden. In zijn First Principles of Typography (1930) heeft hij gesteld: ‘The good type-designer knows that, for a new fount [typeface] to be successful, it has to be so good that only very few recognise its novelty.’ Uiterste terughoudendheid is de boodschap. Morison is zowel bewonderd als bestreden vanwege zijn strengheid, maar je kunt hem toch geen ongelijk geven, omdat de Times zo ongelooflijk wijd verbreid is en niet snel het veld zal ruimen.

Morison heeft zijn ideeën op papier gezet voor papier en het is de vraag of zijn mening ook opgaat voor lezen van schermen. Een collega die niet alleen bij wil blijven, maar ook voorop wil lopen mailde mij kortgeleden dat hij de Ilias en de Odyssee (in vertaling) had gelezen van het schermpje van een iPhone, de Ilias staand en de Odyssee liggend –een staand en liggend scherm vanzelfsprekend. De letters waren nogal klein, 6,5 punts ongeveer, van de Times. Volgens mijn collega kon hij alles goed lezen.

Het ziet er naar uit dat de rest van de 21e eeuw de Times nog volop mee zal draaien, wat mooi is voor een type dat al zevenenzeventig jaar meegaat. Toch zijn er betere en modernere types dan de Times. De kapitalen ervan zijn nogal groot en breed – ouderwets. En letters zoals de a en de e zijn nogal gesloten, de a heeft een kleine opening links en de e rechts. Maar wat je ook probeert als letterontwerper, de Times is niet van z’n plaats te krijgen. Dit is niet alleen de verdienste van het lettertype zelf, maar ook van de voortreffelijke marketing van de firma Monotype (producent van zet- en gietmachines uit Engeland). Dat bedrijf bestaat allang niet meer als machinebouwer, maar de gevolgen van Morison’s propaganda er voor zijn nog dagelijks typografisch te ervaren.

Gerard Unger

  • Exactitudes, Ari Versluis & Ellie Uyttenbroek , Uitgeverij 010, Rotterdam, 2002. Signatuur 6002869, depotexemplaar.