P

Claude Garamond (± 1480–1561) heeft vanaf 1531 lettervormen gesneden die een ijkpunt zijn geworden in de typografie, met een combinatie van elegantie en grote bruikbaarheid, raffinement en vanzelfsprekende leesbaarheid. Waarschijnlijk is hij de meest gereanimeerde letterontwerper. Hij had al geen klagen, omdat zijn lettervormen tot ver in de 18e eeuw in gebruik bleven – een verlenging van zijn typografische leven met ruim tweehonderd jaar! De Antwerpse drukker en uitgever Christoffel Plantijn (1514–89) heeft bijvoorbeeld zijn letters veel toegepast. Aan het einde van de 19e eeuw, na een vergetelheid van zo’n honderd jaar, hebben zijn letters weer aandacht gekregen doordat die bij de Imprimerie Nationale in Parijs zijn hersneden en uitgebracht in 1898.

Maar in 1927 heeft Beatrice Warde laten zien dat het niet Garamonds werk betrof, maar de lettervormen van een navolger, Jean Jannon (1580–1658). Letters in een proef uit 1621 waren aangezien voor het werk van Garamond. Desondanks zijn er in de tijd van het loodzetten zo’n vierentwintig revivals onder Garamonds naam uitgebracht, waarvan er na 1927 meerdere op zijn eigen werk zijn gebaseerd. Vele van deze versies zijn als digitale lettertypes beschikbaar.

De Amerikaanse letterontwerper Robert Slimbach (1956) heeft voor de firma Adobe twee digitale Garamond versies gemaakt. De eerste is uit 1989 en is gebaseerd op de studie van materiaal uit het bedrijf van Plantijn, dat in Antwerpen nagenoeg nog in z’n geheel bestaat. En in 2004 is de Garamond Premier Pro uitgebracht, nog beter dan die uit 1989 en met een enorm uitgebreide karakterset.

Garamond leeft. Moet je een lettertype kiezen, dan komt hij zeker langs. De verfijning, die zijn letters kenmerkt, zorgt dan vaak voor aarzeling en het besluit dit lettertype te bewaren voor een bijzondere gelegenheid.

Gerard Unger

  • Proza / J. Slauerhoff. -  Rotterdam : Nijgh & Van Ditmar, 1941. Signatuur  NL 69T 7730
    Lettertype: Monotype Garamond