p

Puer natus est nobis: een kind is ons geboren. Deze woorden vormen het begin van een tekst die al in de christelijke kerk van de Middeleeuwen gezongen werd en nog steeds gebruikt wordt. De beginletter of initiaal, een P, is geschilderd in purper met decoratie in groen en geplaatst op een gouden veld. Anders dan de chocoladeletter in de vorige column behoort deze P niet tot een bepaald type met een eigen naam. Het is zomaar een sierletter. De kunstenaar die hem in het midden van de vijftiende eeuw maakte in Milaan of omgeving, heeft ’m misschien wel zelf bedacht.

De voorstelling in het oog van de P maakt duidelijk op welke dag het lied gezongen wordt. Het plaatje vat immers het verhaal, de gebeurtenis of de historie samen van de geboorte van Christus op 25 december van het jaar 1 in een stal bij Bethlehem (een beginletter met de uitbeelding van een historie noemen we een gehistorieerde initiaal). Alle ogen zijn gericht op wat letterlijk een wonderkind is: de Zoon van God, geboren uit een maagd. In deze schildering kan het Kind op Zijn geboortedag al zitten, gewoon op een hoopje stroo. Zijn ouders, Maria en Jozef, als ook de os en ezel in de stal kijken vol eerbied toe. Het gebaar en de tekstband van de engel aan de hemel tonen dat deze iets zegt, misschien zelfs wel zingt: Puer natus est nobis!

Jos Biemans

  • Hs. 78 A 34 b, fragment van een graduale in groot formaat (bladmaat: 590 x 404 mm).