Cobra

Na de oorlog vormden enkele jonge Nederlandse schilders, onder wie Karel Appel (1921-) de Nederlandse Experimentele Groep, die in 1948 een van de oprichters werd van de internationale beweging Cobra, genoemd naar de hoofdsteden van de drie landen waaruit de deelnemers afkomstig waren: Copenhagen, Brussel, Amsterdam. De leden zetten zich af tegen het surrealisme en zochten naar een spontane, experimentele manier van schilderen, zonder al te veel theoretische ballast. In de loop van het daaropvolgende jaar kwam ook de Belgische schrijver Hugo Claus (1929-) in contact met deze beweging.

Appel vestigde zich in 1950 in Parijs, na een conflict over de muurschildering Vragende kinderen die hij gemaakt had in het Amsterdamse stadhuis. Men vond de afbeelding dermate ‘barbaars, wreed en gewelddadig’, dat het werk tijdelijk afgedekt werd. Ook Claus vertrok in dat jaar naar Parijs, waar hij met enkele onderbrekingen tot 1953 bleef.

De blijde en onvoorziene week *werd door beide kunstenaars in de laatste maand van 1950 gemaakt. Het werk is kenmerkend voor de stijl die Cobra nastreefde: ongedwongen tekeningen ingekleurd met primaire kleuren. Van te voren was een intekenformulier met een tekening van Karel Appel en tekst van Hugo Claus rondgestuurd, waarmee men zich voor drie gulden op de uitgave kon inschrijven. Een groot succes was dat niet; slechts drie personen lieten weten de bundel te willen hebben. Hoewel het boekje dus niet impulsief ontstond, werd het op een snelle, spontane manier gemaakt. Claus schrijft daarover in 1968: 'Het was onze 'policy' om zo'n boekje op één namiddag te maken. Met een minieme aanmoediging hadden we er toen vijftig per jaar gemaakt'. Die minieme aanmoediging bleef echter uit en het aangekondigde tweede deel uit de Hand-reeks van de COBRA-bibliotheek, *Het wandelende vuur, is om die reden zelfs nooit verschenen.

De blijde en onvoorziene week. Hugo Claus en Karel Appel. Parijs, december 1950. [16] bladen in los omslag. 27,5 x 22,5 cm. (De Hand-reeks,1) Oplage: 200 genummer-de ex. Dit is nr. 114 [112], gesigneerd door Hugo Claus en Karel Appel. 43 F 25.

De blijde en onvoorziene week. Hugo Claus en Karel Appel. Parijs, december 1950. [16] bladen in los omslag. 27,5 x 22,5 cm. (De Hand-reeks,1) Oplage: 200 genummer-de ex. Dit is nr. 114 [112], gesigneerd door Hugo Claus en Karel Appel. 43 F 25.

Literatuur

H. Claus. Ontmoetingen met Corneille en Karel Appel. Antwerpen, Amsterdam 1980
W. Stokvis. Cobra. Geschiedenis, voorspel en betekenis van de beweging in de kunst van na de tweede wereldoorlog. Amsterdam 1990.