Epigrammata ad Falconem

Gekocht bij Romantic Agony, Brussel
Verwerving: 2001
Datering: 1521
Formaat: 20 x 14 cm.
Aanvraagnummer: 2901 C 32

In 2001 kocht de Koninklijke Bibliotheek op een veiling in Brussel een bijzonder zestiende-eeuws schoolboekje: het enige complete exemplaar van de Epigrammata ad Falconem door Baptista Mantuanus (1448-1516). Mantuanus was een zoon van een Spaanse edelman die zich aan het hof van Mantua gevestigd had. Na een ‘wilde’ jeugd trad hij op 19-jarige leeftijd toe tot de orde van de Karmelieten, een katholieke orde van bedelmonniken. Hij studeerde vervolgens filosofie en klassieke talen. Binnen zijn orde werd hij een paar maal gekozen tot vicaris-generaal, een van de hoogste functies. Ondertussen schreef hij ruim 55.000 versregels die in heel Europa intensief in het onderwijs gebruikt zijn. Zelfs Shakespeare leerde kennelijk Latijn aan de hand van Mantuanus’ verzen en verwijst in Love’s Labour’s Lost naar ‘Good old Mantuan’.
Ook in Nederland werd zijn poëzie in de vijftiende en vroege zestiende eeuw veelvuldig gedrukt en gebruikt in het onderwijs.

In de *Short Title Catalogue, Netherlands **(STCN)* waarin alle boeken beschreven worden die tot 1801 in Nederland gedrukt zijn, zijn 121 uitgaven van zijn werk te vinden, op twee na allemaal gedrukt vóór 1532. Ongeveer zeventig edities verschenen in Deventer, bij vader en zoon Pafraet, de belangrijkste schoolboekenuitgevers van die periode. Ook dit boekje kwam daar van de pers. Zoals wel vaker bij schoolboeken is het intensief gebruikt. Tussen de regels staat hier en daar met pen een woordje ter verklaring. En in de marges staan bij topografische of persoonsnamen hele stukken tekst geschreven, om uit te leggen om welke plaats, rivier of persoon het gaat. De laatste bladzijde is kennelijk als kladblok gebruikt. Bovenaan de pagina staat een soort motto, met daaronder wat losse krabbeltjes en een tekeningetje van een serieus kijkende man die een banderol vasthoudt. (MvD)

Literatuur

Edmondo Coccia, Le edizione delle opere del Mantovano. Roma 1960. Wilfred P. Mustard, The Eclogues of Baptista Mantuanus. Baltimore 1911