Uitgaven van de Nederlandsche Rotogravure Maatschappij

In 1913 werd in Leiden de Nederlandsche Rotogravure Maatschappij opgericht. Voor dit diepdrukprocédéwerd de drukpers uitgerust met koperen cylinders; het af te drukken vlak ligt verdiept in de drukplaat. De overtollige inkt werd door 'rakels' weggestreken.

Met voorlopers van deze techniek konden wel afbeeldingen worden gedrukt, maar geen teksten. In 1910 patenteerden de Duitsers August Nefgen en Ernst Rolffs een uitvinding om beide te combineren in rasterdiepdruktechniek.

De nieuwe vinding werd ook in Leiden al snel toegepast, dankzij een licentiecontractmet de Deutsche Photogravure AG. Daardoor kon de NRM als enige in Nederland het procédé gebruiken. De resultaten werden voor iedereen zichtbaar in de eerste aflevering van het tijdschrift Panorama.

Vanaf 1918 kon de NRM ook in kleur drukken. In 1931 verscheen een reclame-uitgave, geschreven door directeur Levie Levisson: Licht en donker. Hierin werd het procédé toegelicht in tekst en afbeeldingen.

Een beroemd - en speels - voorbeeld van het rotogravureprocédé is een door Piet Zwart vormgegeven reclame-uitgave voor het post- en telefoonbedrijf: Het boek van PTT. Het werd in 1938 speciaal voor de jeugdgedrukt in vier kleuren. Tekst en beeld waren geïntegreerd, waarbij Zwart combinaties maakte van tekeningen, kleurenfoto’s (onder andere van speciaal vervaardigde poppen), zwart-wit foto’s, fotomontages en moderne asymmetrische typografie.
(Paul van Capelleveen)

Beschrijving:
L. Levisson, Licht en donker. Leiden, Nederlandsche Rotogravure Maatschappij, 1931. Aanvraagnummer: 2299 F 102.

Getoond met:
Het boek van PTT. Samengesteld door Piet Zwart. Leiden, Nederlandse Rotogravure Mij. 's-Gravenhage, Rijksuitgeverij, 1938.Aanvraagnummer: 1107 C 86.
en:
Panorama. Geïllustreerd weekblad in koperdiepdruk. Jrg. 1, nr. 1 (2 juli 1913). Aanvraagnummer: 2281 A 131.

Artikel over de verkiezingen in de eerste aflevering van Panorama met foto's in rotogravure (2 juli 1913)

Artikel over de verkiezingen in de eerste aflevering van* Panorama* met foto's in rotogravure (2 juli 1913)

Titelpagina en frontispice van Licht en donker (1931)

Titelpagina en frontispice van* Licht en donker* (1931)

Uitleg over retoucheren in Licht en donker (1931)

Uitleg over retoucheren in* Licht en donker* (1931)

Collage van foto's, tekeningen en tekst in Het boek van PTT (1938)

Collage van foto's, tekeningen en tekst in* Het boek van PTT* (1938)

Collage van foto's, tekeningen en tekst in Het boek van PTT (1938)

Collage van foto's, tekeningen en tekst in Het boek van PTT (1938)

Collage van foto's, tekeningen en tekst in Het boek van PTT (1938)

Collage van foto's, tekeningen en tekst in* Het boek van PTT* (1938)