Boekband van J.A. Loebèr

Album voor A. Koolhoven
Gekocht bij Bubb Kuyper, Haarlem
Verwerving: 1995
Datering: 1896
Formaat: 35 x 27 cm.
Aanvraagnummer: 1770 B 15

Vanaf ongeveer 1890 manifesteert J. A. Loebèr Jr. zich als een gedreven binder, met grote interesse voor de historie van zijn vak. De boekbanden die hij maakt in het atelier van zijn vader aan het Rapenburg in Leiden, zijn zorgvuldig uitgevoerde, stijlvaste pastiches van voorbeelden uit de zestiende en zeventiende eeuw. Veel van dergelijke banden zijn bestemd voor de collectie van de Haagse bankier en musicoloog D.F. Scheurleer.
Zijn belangstelling voor de geschiedenis van het binden toont hij in een serie artikelen voor een Duits vaktijdschrift, waarin hij blijk geeft van een grondige kennis van historische stijlen en technieken. In 1895 richt hij samen met enkele collega’s de Vereeniging Kunst toegepast op Boekbanden op, ‘overtuigd dat het boekbinden een betere plaats in de samenleving waardig is, dan welke het inneemt…’. Men tracht de waardering voor het vak te stimuleren door het uitgeven van een tijdschrift en het organiseren van tentoonstellingen.

Maar Loebèr blijkt ambitieus en zoekt voor de boekband een plaats binnen de discussie over vormgeving, die aan het eind van de negentiende eeuw in Nederland en elders in Europa wordt gevoerd. In 1897 organiseert hij samen met keramist Willem Brouwer en de conservator van het museum de Lakenhal, Cees Verster, een Keuzetentoonstelling van Nederlandsche moderne kunstnijverheid. Sterk onder invloed van de Engelse Arts and Crafts Movement, propageert men de woorden van William Morris: ‘De handwerker moet kunstenaar, de kunstenaar handwerker worden’.
De band die Loebèr in 1896 maakt voor Abraham Koolhoven, de penningmeester van de ANWB, is een fraai voorbeeld van deze nieuwe opvattingen. Het bescheiden etiketje dat de vader van Loebèr nog gebruikte om zijn werk te signeren, is vervangen door een stempeling in goud op het voorplat: ‘LOEBÈR JR. INV. ET FEC.’. Dit is het werk van een zelfbewuste kunstenaar.
(Rens Top)

Boekband van Loebèr

Boekband van Loebèr

Boekband van Loebèr

Boekband van Loebèr

Literatuur

Jan Storm van Leeuwen, 75 Jaar boekbindkunst in Nederland. ’s-Gravenhage 1984.
Marjan Groot en Karin Gaillard, ‘Veelzijdige bedrijvigheid tussen ambacht en industrie’, in: Doris Wintgens Hötte en Ankie de Jongh-Vermeulen (red). Dageraad van de moderne kunst. Leiden en omgeving 1890-1940. Zwolle/Leiden 1999, p. 117-173.
Marjan Groot, ‘Van boekbinder in Leiden tot professor in Elberfeld. De carrière van J.A. Loebèr jr.’, in: Jong Holland, 15 (1999), p. 42-50.