Boekband van Jean Gunner

Donker grijsblauw marokijn, met opgelegd marokijn in vele tinten rood, bruin, geel en groen, met blindstempeling. Op elk van beide platten staat een bos van zes tulpen, geheel in leeropleg uitgevoerd.

Westerse reizigers die halverwege de zestiende eeuw Turkije bezochten, werden getroffen door een eigenaardig soort lelie: de tulp. Al spoedig werd de bol naar West-Europa uitgevoerd en kwam hij ook in Holland terecht, waar de bloem buitengewoon geliefd werd. Men legde zich toe op het kweken van bijzondere soorten, die voor hoge prijzen verkocht werden. Een ware ‘tulpomanie’ ontstond, die zijn hoogtepunt bereikte toen voor één zeldzame bol de gigantische som van 5000 gulden werd betaald. Het kon niet lang duren: in 1637 zakte de handel plotseling in en vanaf dat moment bleef de tulp een geliefde, maar niet langer financieel overgewaardeerde bloem. De tulp komt voor op Nederlandse schilderijen uit de zeventiende eeuw, vooral op stillevens. De reden was niet alleen de populariteit, maar ook de symboliek: de snel verwelkende bloem stond voor 'vanitas vanitatum', de ijdelheid der ijdelheden, waarvan Prediker (1:2) spreekt.

Van dit alles was Jean Gunner zich bewust, toen zij in opdracht van de Koninklijke Bibliotheek een band maakte en daarvoor dit boek uitkoos. Het handelt over de tulpomanie en geeft reprodukties van fijne schilderingen van verschillende soorten tulpen, gemaakt door de Schot Rory McEwen. Op het eerste gezicht lijkt het alsof Gunner in haar ontwerp aansluit bij deze afbeeldingen, maar bij nader beschouwing zijn er betekenisvolle verschillen. De details in haar tulpen zijn niet door lijnen tot stand gebracht, maar door vlakken verschillend gekleurd leer. In tegenstelling tot de schilder geeft zij groeperingen van tulpen, die op het achterplat nog gesloten zijn en op het voorplat al over hun hoogtepunt heen, als een directe verwijzing naar de ijdelheid.

Jean Gunner (1947-) ontving haar opleiding in het boekbinden tussen 1962 en 1967 in haar geboorteland Engeland. In 1969 emigreerde zij naar de Verenigde Staten, waar zij bij Carolyn Horton boekrestauratie leerde. Tussen 1972 en 1985 was zij verbonden als restaurator en kunstboekbinder aan de Hunt Botanical Library in Pittsburgh. Een tentoonstelling in Pittsburgh in 1979, waaraan de Koninklijke Bibliotheek enkele historische boekbanden had uitgeleend, was ten dele ook aan haar werk gewijd. Het toen gelegde contact heeft uiteindelijk deze fraaie band opgeleverd.

Boekband, vervaardigd door Jean Gunner. Pittsburgh (Verenigde Staten), 1982. Inhoud: Wilfrid Blunt. Tulips and Tulipomania. London, The Basilisk Press, 1977. Oplage: 515 exemplaren. Dit is nr. 309. 1770 C 25

Boekband, vervaardigd door Jean Gunner. Pittsburgh (Verenigde Staten), 1982. Inhoud: Wilfrid Blunt. Tulips and Tulipomania. London, The Basilisk Press, 1977. Oplage: 515 exemplaren. Dit is nr. 309. 1770 C 25

Literatuur

J. Storm van Leeuwen. De meest opmerkelijke boekbanden uit eigen bezit. 's-Gravenhage 1983, nr. 155.