Jubileumuitgave van Philips

In 2002 heeft de Koninklijke Bibliotheek een album aangeschaft dat in 1916 werd uitgegeven ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum van de N.V. Philip's Gloeilampenfabrieken. Het is een bijzonder en uniek luxe exemplaar gebonden in bruin leer. Tot nu toe was in deze uitvoering slechts één exemplaar (in groen leer) bekend.

Het oblong boek, Naamloze Vennootschap Philips' Gloeilampenfabrieken 1891-1916 werd voor de Eindhovense firma samengesteld door J Feith. De vormgeving was in handen van de beroemde sierkunstenaar Theo Nieuwenhuis. De toenmalige directeuren, GLF en AF Philips, boden hun medewerkers, afnemers en vrienden deze bedrijfsgeschiedenis aan, maar dat slaat niet op de uitvoering die de KB heeft aangeschaft. Geheel in de traditie van de tijd verscheen het werk namelijk in verschillende uitvoeringen, waaronder papier en linnen. Het genereuze gebaar betrof ongetwijfeld deze minder kostbare edities. De KB kocht een exemplaar in bruin leer met een decoratie in goud, compleet met de originele - ook gedecoreerde - doos. Wie de eigenaar van dit luxueuze exemplaar is geweest, is helaas niet bekend, maar het is zorgvuldig bewaard en verkeert in uitstekende staat.

Vreemd genoeg wordt dit late werk van Nieuwenhuis nergens in de literatuur over de Nederlandse boekkunst besproken. Dat Theo Nieuwenhuis (1866-1951) werd gevraagd om de decoratie van de band, de vignetten en de sierranden van het prestigieuze album te verzorgen, is wellicht het gevolg van de contacten die beide directeuren onderhielden met de firma E.J. van Wisselingh, een kunsthandel en kunstnijverheids-atelier in Amsterdam. Nieuwenhuis werkte daar vanaf 1898 tot 1924, tot 1906 samen met de invloedrijke kunstenaars C.A. Lion Cachet en G.W. Dijsselhof, later alleen. Deze drie vooruitstrevende ontwerpers hadden een belangrijk aandeel in de ontwikkeling van de Nieuwe Kunst: de Nederlandse, meer geometrische, versie van de Art Nouveau en Jugendstill. De firma ontwierp meubels, boekbanden, textiel, lampen en behang, met als uitgangspunt een eenheid in stijl en met een belangrijke rol voor het moderne ornament.
Theo Nieuwenhuis ontwikkelde rond 1900, onder invloed van de Engelse vernieuwers van de kunstnijverheid William Morris en Walter Crane, een herkenbare stijl die na 1906 niet meer wezenlijk veranderde.

Dit album echter, toont naast zijn bekende bloemmotieven in een geometrisch kader, een zeer inventieve combinatie van dieren, planten en de voor de firma zo kenmerkende producten als gloeilampen. Vooral de voor deze uitgave speciaal ontworpen schutbladen en vignetten vormen een hoogtepunt in het late werk van Nieuwenhuis. In combinatie met het gebruikte zware papier en de zorgvuldig uitgevoerde illustraties van historische advertenties in vele talen, is het duidelijk dat de toenmalige directie met dit jubileumalbum een somptueus cadeau voor ogen stond.

Naast het album behoren nog enkele andere uitgaven tot de aankoop. Zo is er een speciale editie van het Eindhovensch dagblad, en zijn er programma- en consumptieboekjes met betrekking tot de festiviteiten. Ook bijgevoegd is de facsimileuitgave uit 1979, waarmee het concern het 100-jarige bestaan van de gloeilamp herdacht.

Band in bruin leer, blind en met goud bestempeld. (264 x 360 / 370 x 15 mm)

Band in bruin leer, blind en met goud bestempeld. (264 x 360 / 370 x 15 mm). Aanvraagnummer: 1770 A 13.

Vignet tegenover titelpagina: combinatie van vlinders, ranken en gloeilampen

Vignet tegenover titelpagina: combinatie van vlinders, ranken en gloeilampen

Eindhovensch dagblad en overige uitgaven ter gelegenheid van het jubileum

Eindhovensch dagblad en overige uitgaven ter gelegenheid van het jubileum