Flora Batava

Het hier getoonde deel van de Flora Batava, een geïllustreerd overzicht van alle in Nederland inheems voorkomende planten, was het begin van een lange reeks. Pas in 1934 zou het laatste deel van dit mammoetproject verschijnen. Het werk werd gepubliceerd in afleveringen, die vervolgens door de eigenaars tot delen gebonden moesten worden. Op die manier kwamen 461 afleveringen uit, met 2240 platen. De firma Sepp gaf het werk uit. Christiaan Sepp, een geëmigreerde Duitser, werkte aanvankelijk als graveur. Voor zijn plezier tekende hij naar de natuur en hield hij zich bezig met de biologie, een liefde die hij overbracht op zijn zoon, de boekverkoper Jan Christiaan, de stichter van het bedrijf J.C. Sepp en Zoon, dat naam maakte op het terrein van wetenschappelijke boeken met handgekleurde platen, die gebaseerd waren op eigen waarneming. Dat geldt ook voor dit boek. De teksten daarbij werden, in opdracht, geschreven door Jan Kops. Na de dood van Jan Christiaan ging het langzaam bergafwaarts met het bedrijf. Langlopende projecten zoals de Flora Batava werden voortgezet, maar in nieuwe uitgaven werd nauwelijks nog geïnvesteerd. Toen de firma in 1868 ophield te bestaan werd de uitgave van de *Flora Batava *overgenomen door achtereenvolgens de firma's De Breuk & Smits (Leiden), Vincent Loosjes (Haarlem) en Martinus Nijhoff (Den Haag).

Gedurende de vele jaren die met de publicatie gemoeid waren, veranderde ook de illustratietechniek. Werd aanvankelijk gebruik gemaakt van kopergravures en later lithografieën die met de hand ingekleurd werden, in de laatste vier delen werd chromolithografie gebruikt. De hier getoonde afbeelding is een kopergravure die op onovertroffen wijze met de hand is ingekleurd.

In het eerste deel is een lijst van 232 intekenaren opgenomen. Deze konden niet vermoeden dat het 134 jaar zou duren tot het werk voltooid zou zijn, en dat dus geen van hen het verschijnen van de laatste aflevering zou beleven. Door die lange looptijd werd dit werk een monument van de negentiende-eeuwse boekproduktie. Immers, het komt zelden voor dat zo veel ontwikkelingen in druk-en illustratietechniek in één werk terug te vinden zijn.

Flora Batava. Afgebeeld door en van wegens J.C. Sepp en Zoon; beschreven door Jan Kops. Dl. 1. Amsterdam, J.C. Sepp en zoon, (1800). 4º T 423, dl. 1, titelpagina

Flora Batava. Afgebeeld door en van wegens J.C. Sepp en Zoon; beschreven door Jan Kops. Dl. 1. Amsterdam, J.C. Sepp en zoon, (1800). 4º T 423, dl. 1, titelpagina

Literatuur

J. Landwehr, Studies in Dutch books with coloured plates published 1662-1875. The Hague 1976, nr. 60.