Regelmatige vlakverdeling, M.C. Escher

De hier afgebeelde zin "Een graficus heeft in zijn wezen iets van een troubadour;" loopt door op de volgende bladzijde: "hij zingt en herhaalt in iedere afdruk, die hij van eenzelfde houtblok, koperplaat of lithografische steen maakt, steeds opnieuw het zelfde lied". Juist dat tweede gedeelte raakt aan een zeer opvallend aspect in Eschers werk: herhaling. Overbekend zijn de houtsneden, waarin hij door het steeds herhalen van een figuur met een minimale wijziging, deze laat overgaan in een andere. Geometrische figuren worden vogels, vogels worden vissen, bijen worden honingraten en een zwart op wit afbeelding wordt via hetzelfde principe een wit op zwart afbeelding. Dat hij dit boek met deze zin begint, is niet zo verwonderlijk: het is ook een bespiegeling over deze techniek.

M.C. Escher (1898-1972) koos aanvankelijk voor een opleiding tot architect aan de school voor Bouwkunde en Sierende Kunsten te Haarlem. Daar werd zijn tekentalent ontdekt door de graficus Jessurun de Mesquita, die hem stimuleerde over te stappen naar de grafische opleiding. Zijn belangstelling voor architectuur is in zijn werk nog goed te zien, niet alleen in het werken met vlakken, maar ook door zijn spelen met mathematische figuren en perspectief. Hierdoor weet hij in één werk meerdere stijlen te combineren, die niet bij elkaar horen maar door de ingenieuze constructie toch een logisch geheel vormen.

Het boek is een uitgave van de Stichting 'De Roos'. Deze stichting werd in juni 1945 opgericht door Christiaan Leeflang, Charles Nypels en G.M. van Wees met als doel 'het maken van boeken en drukwerken enkel om de ongerepte en dus ook onbaatzuchtige liefde voor typografie en kunst, in alle denkbare vormen waarin deze kunnen samengaan'. De stichting telt maximaal 175 leden en al jaren is er een wachtlijst om lid te mogen worden. Jaarlijks verschijnen er drie à vier uitgaven, uitsluitend bestemd voor leden van de Stichting. Voor vormgeving, illustratie, drukken en binden worden zoveel mogelijk verschillende mensen en bedrijven ingeschakeld zodat het geheel van de uitgaven een afspiegeling vormt van de contemporaine mogelijkheden op dit terrein in Nederland. Van alle 'De Roos'-uitgaven is dit wel de meest gezochte.

Regelmatige vlakverdeling. M.C. Escher. Utrecht, Stichting 'De Roos', 1958. 45, [4] p. 34,5 x 26 cm. Druk: Boosten & Stols (Maastricht). Boekverzorging door Aldert Witte. Oplage van 175 exemplaren, bestemd voor leden van de Stichting 'De Roos' te Utrecht.

Regelmatige vlakverdeling. M.C. Escher. Utrecht, Stichting 'De Roos', 1958. 45, [4] p. 34,5 x 26 cm. Druk: Boosten & Stols (Maastricht). Boekverzorging door Aldert Witte. Oplage van 175 exemplaren, bestemd voor leden van de Stichting 'De Roos' te Utrecht. 44 F 16, p. [9]

Literatuur

J.L. Locher e.a. De werelden van M.C. Escher. Amsterdam 1971
Stichting 'De Roos' 40 jaar, 1946-1986. Utrecht [1986].