Sinne- en minnebeelden

Gekocht bij Romantic Agony, Brussel
Verwerving: 2004
Datering: Ca. 1629
Formaat: 8 x 9 cm.
Aanvraagnummer: 2216 B 30

In het najaar van 2004 verwierf de Koninklijke Bibliotheek op een veiling in Brussel een exemplaar van een uitermate zeldzame en met raadselen omgeven uitgave van de emblematabundel Sinne- en minnebeelden van Jacob Cats. Het gaat om het tweede bekende exemplaar van een editie die door Catsvorser Hans Luijten gedateerd wordt op ‘mogelijk in of na 1629’. Het andere exemplaar bevindt zich in de Stirling Maxwell Collection in de universiteitsbibliotheek te Glasgow. Toch is het Koninklijke Bibliotheek-exemplaar uniek, want het Schotse exemplaar heeft een Frans voorwoord (‘Cupidon a la jeunesse’) terwijl dat in de Koninklijke Bibliotheek de (in dit werk gebruikelijke) Nederlandse tekst ‘Aen de Zeevsche ionck-vrovwen’ heeft.
De titelpagina van dit overigens onooglijke boekje geeft de titel in het Nederlands, Latijn en Frans en bevat bovendien, nauwelijks waarneembaar aan de onderkant van de gravure, de cryptische tekst ‘Joh Scheffe ex Bolduc’.

Het is verleidelijk om dat te interpreteren als een impressum van de drukkersfamilie Scheffer uit ‘s-Hertogenbosch (Bolduc), maar toch is het boekje vermoedelijk niet door hen gedrukt: de Scheffers gaven uitsluitend katholieke werken uit, terwijl Cats nu juist de voorman was van de Nederlandse protestantse poëzie.
De gravures in het boekje wijzen wel in een bepaalde richting, want ze komen overeen met de platen die gebruikt zijn voor de uitgave van de Sinne- en minnebeelden die in 1629 verscheen bij de Haagse drukkers Adriaen vander Venne en Joost Ockersz. Daarnaast bevat het een Engelse vertaling bij de emblemen die verder alleen voorkomt in de editie die in 1627 in Rotterdam bij Pieter van Waesberge verscheen. Het is mogelijk – maar niet te bewijzen – dat het boekje op de één of andere manier samenhangt met de ruzie die Vander Venne en Ockersz vanaf 1632 uitvochten over het uitgeven van Cats’ werken op klein formaat. (EG)

Sinne- en minnebeelden

Sinne- en minnebeelden

Sinne- en minnebeelden

Sinne- en minnebeelden

Sinne- en minnebeelden

Sinne- en minnebeelden

Sinne- en minnebeelden

Sinne- en minnebeelden

Literatuur

Jacob Cats, Sinne- en minnebeelden. Studie-uitgave met inleiding en commentaar. Ed. Hans Luijten. Den Haag 1996. 3 dl. Dl. 3, p. 31-32. (Monumenta Literaria Neerlandica; IX; 3).
Marika Keblusek, Boeken in de hofstad. Haagse boekcultuur in de Gouden Eeuw. Hilversum 1997, p. 219-220. (Hollandse studiën; 33).