Stalenboeken van Daniël Marot

Daniël Marot (Parijs 1661–Den Haag 1752) werd door zijn vader, hofarchitect van Lodewijk XIV, opgeleid in het vak. De familie was Hugenoot envluchtte na de herroeping van het Edict van Nantes (1685) naar de Republiek, waar Daniel Marot zich vestigde in Den Haag.

Marot introduceerde de hofstijl van Lodewijk XIV in de Lage Landen. Hij kwam in dienst van koning-stadhouder Willem III en de Friese stadhouders en ontwierp een aantal belangrijke gebouwen, in Den Haag bijvoorbeeld het Paleis Kneuterdijk, de twee vleugels en diverse zalen van Paleis Huis ten Bosch, het interieur van de vergaderzaal van de Staten-Generaal en de Trêveszaal. Hij werkte ook in Engeland en woonde nog een tijd in Amsterdam, maar vanaf 1720 was hij terug in Den Haag en woondeaan het Noordeinde 164, waar hij ook stierf.

Marot heeft ook een relatie met de geschiedenis van de Koninklijke Bibliotheek, doordat hij de architect was van het Huis Huguetan aan het Lange Voorhout 34. Dit stadspaleis werd in 1734 gebouwd voor de rijke bankiersdochter Adriana Margaretha Huguetan. Van 1819 tot 1982 was in dit gebouw de KB gevestigd – van lieverlee deels ook in huizen aan de overkant van de Kazernestaat en voorzien van bijgebouwde magazijnen.

Marot werkteook als graveur en legde zijn ideeën voor ontwerpen vast in gravures die hij als stalenboeken gebruikte. Die bestonden uit sets van zes bladen over een bepaald onderwerp. Kopers konden naar eigen smaak dergelijke sets samen laten bundelen. Er zijn twee Franstalige uitgaven bekend (Den Haag 1703; Amsterdam 1712) en een Nederlandse. Welke sets erin opgenomen werden varieert en de sets zijn steeds op verschillende manieren gebonden. Bovendien zijn soms platen hersneden waardoor de afbeelding in spiegelbeeld afgedrukt werd.

De KB bezit al sinds de negentiende eeuw de Œuvres du Sr. D. Marot, architecte de Guilliaume III, Roy de la Grande Bretagne, contenant plusieurs, pensées utilles aux architectes, peintres, sculpteurs, orfeures, jardiniers & autres; le tout en faveur de ceux qui s'appliquent aux beaux arts (A La Haye, chez Pierre Husson..., 1703), een werk met sets over muurschilderingen en trappen, slaapkamers, decoratie, plafonddecoratie, schoorstenen, arabesken, smeedijzer, tuinontwerpen, fonteinen, standbeelden en vazen. Bovendien zijn nog een drietal sets ingebonden in een ander ornamentwerk.

Onlangs werd een nieuwe uitgave verworven met sets die deels overeenkomen met de al aanwezige sets. Daarnaast is het werk van Marot nu aangevuld met platen over triomfbogen, Hollandse en Franse schoorstenen, paneelwanden, tuinontwerpen en landschappen, vestibules en perspectieven. Door deze aanwinst zijn nu 208 van de Daniël Marots gravures in originele staat in de KB te zien.
(Marieke van Delft)

Titelpagina van de set 'Ornements' in Œuvres du Sr. D. Marot, 1703 [aanvraagnummer: 2220 A 8]

Titelpagina van de set 'Ornements' inŒuvres du Sr. D. Marot, 1703 [aanvraagnummer: 2220 A 8]

Blad 4 uit Œuvres du Sr. D. Marot, 1703 [aanvraagnummer: 2220 A 8]

Blad 4 uitŒuvres du Sr. D. Marot, 1703 [aanvraagnummer: 2220 A 8]

Ontwerp voor een bibliotheek uit Œuvres du Sr. D. Marot, 1703 [aanvraagnummer: 2220 A 8]

Ontwerp voor een bibliotheek uit Œuvres du Sr. D. Marot, 1703 [aanvraagnummer: 2220 A 8]

Prent uit Œuvres du Sr. D. Marot, 1703 [aanvraagnummer: 2220 A 8]

Prent uit Œuvres du Sr. D. Marot, 1703 [aanvraagnummer: 2220 A 8]

Titelpagina van Œuvres du Sr. D. Marot, 1703 [aanvraagnummer: 1303 A 25]

Titelpagina vanŒuvres du Sr. D. Marot, 1703 [aanvraagnummer: 1303 A 25]

Ontwerp voor ornementen uit Œuvres du Sr. D. Marot, 1703 [aanvraagnummer: 1303 A 25]

Ontwerpvoor ornementen uit Œuvres du Sr. D. Marot, 1703 [aanvraagnummer: 1303 A 25]

Literatuur

Peter Fuhring, Ornament prints in the Rijksmuseum. Amsterdam, Rijksmuseum, 2004.
Das Ornamentwerk des Daniel Marot in 264 Lichtdrucken nachgebildet. Berlin, Wasmuth, 1892.
Koen Ottenheym e.a. (red.), Daniel Marot, vormgever van een deftig bestaan. Architectuur en interieurs van Haagse stadspaleizen. Zutphen, Walburg Pers, 1988.
M.D. Ozinga, Daniel Marot. De schepper van den Hollandschen Lodewijk XIV-stijl. Amsterdam, Paris, 1938.