Le spectacle est dans la rue
Jaar:
1935
Auteur:
Blaise Cendrars
(1887 - 1961)
Kunstenaar:
A.M. Cassandre
(1901 - 1968)
Uitgeverij:
Draeger Frères

De naam Cassandre is voor altijd verbonden aan manshoge affiches met stoomschepen en treinen die naar de horizon ijlen. De naam is een pseudoniem van Adolphe Jean-Marie Mouron, die op veel meer terreinen actief was dan als ontwerper van deze kleurrijke posters. Zo ontwierp hij theaterdecors (toneel en opera, vaak van een barok type surrealisme) en ook lettertypes. De affiches hadden echter een veel wijdere invloed en zijn verzamelobjecten geworden.

Vooromslag
Vooromslag

Vooromslag

Titelpagina met tegenoverliggende pagina
Titelpagina met tegenoverliggende pagina

Titelpagina met tegenoverliggende pagina

Eerste tekstpagina en tegenoverliggende pagina
Eerste tekstpagina en tegenoverliggende pagina

Eerste tekstpagina en tegenoverliggende pagina

Affiche Angleterre door Cassandre met tekst van Blaise Cendrars
Affiche 'Angleterre' door Cassandre met tekst van Blaise Cendrars

Affiche 'Angleterre' door Cassandre met tekst van Blaise Cendrars

Affiche van Cassandre voor Dubonnet met tekst door Blaise Cendrars
Affiche van Cassandre voor Dubonnet met tekst door Blaise Cendrars

Affiche van Cassandre voor Dubonnet met tekst door Blaise Cendrars

Affiche van Cassandre voor Nicolas met tekst door Blaise Cendrars
Affiche van Cassandre voor Nicolas met tekst door Blaise Cendrars

Affiche van Cassandre voor Nicolas met tekst door Blaise Cendrars

Affiche van Cassandre voor Au Bûcheron met tekst door Blaise Cendrars
Affiche van Cassandre voor 'Au Bûcheron' met tekst door Blaise Cendrars

Affiche van Cassandre voor 'Au Bûcheron' met tekst door Blaise Cendrars

Art deco

De lettertypes ontwierp Cassandre voor de Parijse firma Deberny et Peignot (18 rue Ferrus). Aan het hoofd van deze lettergieterij stond Charles Peignot (1897-1983). Hij was de instigator van het invloedrijke tijdschrift over grafische kunsten, typografie en boekontwerp, Arts et métiers graphiques dat verscheen tussen september 1927 en mei 1939. Zijn firma was niet alleen opdrachtgever voor talrijke nieuwe lettertypen, maar ook voor de productie van machines en meubilair voor zetterijen en drukkerijen. Ten tijde van de Exposition des Arts Décoratifs et Industriels Modernes in 1925 maakte hij kennis met Cassandre, een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de Art deco. Cassandre won op deze tentoonstelling de Grand Prix de l'Affiche voor de advertentieposter van meubilair 'Au Bûcheron'. De fraaie handgetekende belettering daarvan maakte indruk op Peignot.

Cassandre - geboren in Charkov (Oekraïne) en vanaf 1915 gevestigd in Parijs - werd lid van de Union des Artistes Modernes (UNAM), net als bijvoorbeeld Jean Cocteau, André Gide, Le Corbusier, Sonia Delaunay en Maximilien Vox. Het was een modernistische groep, die na de Eerste Wereldoorlog naar vernieuwing zocht. In dit straatje paste ook de letter Bifur (1929), die Cassandre ontwierp voor Peignot. Bij dit type waren de letters opgedeeld in kleine geometrische eenheden, die de letter op het eerste gezicht onleesbaar maakten, maar visueel werkte dat goed in advertenties en posters. De letter werd door typografen afgekraakt, raakte vervolgens in de mode, maar werd financieel nooit een succes. Voor de UNAM ontwierp Cassandre de Acier (Staal) (1936). De Peignot (1937) tenslotte was natuurlijk een eerbetoon aan de lettergieter zelf.

Reclameposters

Cassandre kreeg van alle kanten aanbiedingen, waaronder van Dubonnet (die posters hangen vaak nog in afgelegen Franse café's) en van reisbureaus, bijvoorbeeld voor vakanties naar Engeland of Griekenland. Een aantal van die posters werd in 1935 gereproduceerd door drukkerij Draeger frères in Montrouge om de technische kwaliteiten van de drukkerij onder de aandacht te brengen. Deze drukkerij van Georges en Maurice Draeger specialiseerde zich in fotografie, fotogravure en heliogravure voor toepassing in boeken en tijdschriften (ze waren ook de drukkers van het tijdschrift Arts et métiers graphiques). Voor de uitvoering werd een moderne bindwijze gebruikt, de 'reliure plastic'. De teksten voor deze uitgave, Le spectacle est dans la rue, werden geschreven door Blaise Cendrars, die Cassandre roemde om zijn gedrevenheid en om de wijze waarop hij 'in de reclame de bloesem van het hedendaagse leven heeft ontdekt' ('d'avoir découvert dans la Publicité la fleur de la vie contemporaine'). Om de alomtegenwoordigheid van zijn affiches noemde hij Cassandre 'de eerste regisseur van het straatbeeld' ('le premier metteur en scène de la rue').

Bibliografische beschrijving

Beschrijving: Le spectacle est dans la rue / [affiches de A.M. Cassandre ; texte de Blaise Cendrars]. - Montrouge : Draeger Frères, 1935. - [38] p. : ill. ; 31 cm
Drukker: Draeger Frères (Montrouge) (Seine)
Bijzonderheid: Gebonden in een plastic ringband.
Bibliografie: Bénézit 3-328
Aanvraagnummer: Koopm K 407

Literatuur

  • Paul van Capelleveen, Sophie Ham, Jordy Joubij, Voices and visions. The Koopman Collection and the Art of the French Book. The Hague, Koninklijke Bibliotheek, National Library of the Netherlands; Zwolle, Waanders, 2009
  • Paul van Capelleveen, Sophie Ham, Jordy Joubij, Voix et visions. La Collection Koopman et l'Art du Livre français. La Haye, Koninklijke Bibliotheek, Bibliothèque nationale des Pays-Bas; Zwolle, Waanders, 2009
  • Peter van Dam, Philip van Praag, A.M. Cassandre en zijn Nederlandse opdrachtgevers 1927-1931: Catalogue raisonné. Abcoude, Uitgeverij Uniepers, 1999
  • Henri Mouron, Cassandre. London, Thames and Hudson, 1985
  • Maximilien Vox, A.M. Cassandre, peintre d'affiches. St-Gall, Zollikofer, 1948
  • N.R.A. Vroom, A.M. Cassandre. Amsterdam, Rijksacademie van Beeldende Kunsten, 1967