Patapoufs & Filifers
Jaar:
1930
Auteur:
André Maurois
(1885 - 1967)
Kunstenaar:
Jean Bruller [Vercors]
(1902 - 1991)
Boekbinder:
Pierre J.M. Thielen
Uitgeverij:
Hartmann

Patapoufs & Filifers is een kinderboek van André Maurois. Het verhaal gaat over twee broertjes, de één net zo dun als zijn vader, de ander net zo mollig als zijn moeder. Ze komen op een dag terecht in een ondergronds rijk, waar ze gescheiden worden: het dikke jongetje gaat naar een land van bolle, luie, vriendelijke mensen en het dunne jongetje wordt meegenomen naar een spits, hardwerkend en een tikkeltje nors volk. Ze merken dat beide volkeren een oorlog voorbereiden en proberen dat te voorkomen. Dit fantasierijke verhaal kreeg van Maurois een moralistische anti-oorlogsboodschap mee die gevoed werd door politieke spanningen na de Eerste Wereldoorlog.

Voor- en achterplat van Boekband door Pierre J.M. Thielen
Voor- en achterplat van Boekband door Pierre J.M. Thielen

Voor- en achterplat van Boekband door Pierre J.M. Thielen

Frontispice
Frontispice

Frontispice

Titelpagina
Titelpagina

Titelpagina

Vercors

De eerste uitgave uit 1930 werd geïllustreerd door Jean Bruller die tijdens het interbellum voornamelijk humoristische tekeningen publiceerde, zoals voor 21 recettes pratiques de mort violente, petit manuel du parfait suicidé (1926). Zijn aandeel in de eerste editie van Patapoufs & Filifers was enorm: de 75 tekeningen vertellen een extra verhaal naast dat van Maurois: zo werkte Bruller tot in de kleinste details de verschillen uit tussen het land der dikkerds en dat van de spillebenen. Zelfs flora en fauna vertonen de karakteristieke nationale kenmerken. Bruller is daarom vaak als co-auteur van dit kinderboek beschouwd en ook Maurois zelf gaf Bruller alle lof voor zijn tekeningen: 'Tot mijn grote geluk werd Patapoufs & Filifers, dat ik schreef voor mijn twee jongens, geïllustreerd door Vercors, die toen nog onder de naam Jean Bruller werkte en die een belangrijke bijdrage aan het boek leverde met zijn verbazingwekkend intelligente en schilderachtige tekeningen, waaruit het Swift-achtige van de toekomstige schrijver al naar voren komt'.

Clandestien

Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog speelde Bruller een rol in het verzet en schreef hij de beknopte roman Le silence de la mer (1942) onder het pseudoniem Vercors. Het werd een wereldwijd succes. Niet alleen als schrijver en illustrator was Jean Bruller betrokken bij het geïllustreerde boek: acht jaar lang had hij een rubriek 'Het oog van de bibliofiel' in Arts et metiers graphiques en hij was tevens de grondlegger van de Éditions de Minuit. Hoezeer de Franse literatuur hem aan het hart lag blijkt bijvoorbeeld ook zijn voorwoord bij de door Dirk de Jong samengestelde bibliografie van Franstalige boeken die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland clandestien werden uitgegeven.

Het initiatief tot dit bijzondere kinderboek werd genomen door uitgever Paul Hartmann, één van de uitgevers die in de jaren dertig een impuls gaven aan het genre kinderliteratuur door het ook voor volwassenen aantrekkelijk te maken. Het exemplaar van Patapoufs & Filifers in de Koopman Collectie is een uitgesproken bibliofiel exemplaar: het is één van 25 exemplaren op keizerlijk Japans papier met een originele aquarel voor een van de illustraties op pagina 60: 'Musiciens Filifers'. Ook bevat het een opdracht van de auteur aan Koopman en een opdracht met tekening door de kunstenaar. Het boek is gebonden door Pierre J.M. Thielen van de Nederlandse firma Schrijen: in reliëf zijn een pycnische naast een leptosome figuur verbeeld. Het verhaal heeft- wat de bedoeling was- zowel het volwassen publiek als de jeugd bereikt. In Nederland bijvoorbeeld verscheen in 1969 een vertaling onder de titel Paddepoef en spillebeen.

Pagina 25
Pagina 25

Pagina 25

Originele aquarel door Jean Bruller voor 'Musiciens Filifers'
Originele aquarel door Jean Bruller voor 'Musiciens Filifers'

Originele aquarel door Jean Bruller voor 'Musiciens Filifers'

Bibliografische beschrijving

Beschrijving: Patapoufs & Filifers / André Maurois ; 75 dess. de Jean Bruller. - Paris : Hartmann, 1930. - [92] p. : ill. ; 27 cm
Drukker: E. Aulard (Parijs)
Oplage: 325 exemplaren
Exemplaar: Nummer 12 van de 25 op keizerlijk Japans papier
Boekbinder: Schrijen (Pierre J.M. Thielen)
Bijzonderheid: Met een originele aquarel voor 'Musiciens Filifers' (p. 60)
Met opdracht van de auteur aan Louis Koopman Gesigneerd met originele tekening door de kunstenaar
Bibliografie: Bénézit 2-884
Aanvraagnummer: Koopm A 539

Literatuur

  • Dirk de Jong, Bibliographie des éditions Françaises clandestines: Imprimées aux Pays-Bas pendant l’occupation Allemande 1940-1945. La Haye, Paris, Stols, 1947
  • Jack Kolbert, The worlds of André Maurois. Selinsgrove, Susquehanna University Press,1985
  • Radivoje D. Konstantinović, Vercors: Ecrivain et dessinateur. Paris, Klincksieck, 1969
  • Jacques Suffel, André Maurois. Paris, Flammarion, 1963