Thésée

Jaar:
1963
Auteur:
André Gide
(1869 - 1951)
Kunstenaar:
Abraham Krol
1963
Uitgeverij:
Krol

Bij de verschijning van Œdipe in 1931 was André Gide zijn zestigste levensjaar voorbij. Hij maakte langzaam de balans op van zijn oeuvre. Gide mediteerde lang over het leven van Theseus, de Griekse, mythologische figuur. Het rijpingsproces van deze symbolische autobiografie – een zoektocht naar identiteit en wijsheid – nam meer dan tien jaar in beslag; op 21 mei 1944 was Thésée af.

Abram Krol: tussen auto en burijn

Deze luxe editie van Gide's vertelling Thésée is door de schilder en graveur Abram (Abraham) Krol met 24 kleurhoutsneden verlevendigd. Krol was van origine Pools met een Joods-Chassidische achtergrond. Hij vertrok in 1938 naar Frankrijk om civiele techniek te studeren, maar sloot zich vlak voor de Tweede Wereldoorlog aan bij het vreemdelingenlegioen, waar hij werkte als automonteur. Vanaf 1943 zette Krol zijn eerste stappen in de schilderkunst; hij meldde zich aan bij de École des Beaux-Arts in Avignon en bezocht regelmatig musea ter lering en inspiratie. Vooral de schilderijen van Van Gogh maakte indruk op hem. Enige tijd later ging hij in Parijs in de leer bij de graveur Joseph Hecht. In de loop der jaren maakte hij talloze boekillustraties, onder andere voor het werk van Oscar Wilde en Paul Valéry. Dankzij zijn technische achtergrond bleek Krol vooral vaardig met de burijn. Hij vergeleek de graveernaald met een auto: 'De remmen in een auto moeten sterker zijn dan de motor, anders ontstaan er ongelukken. Met de burijn is het net zo. Er is meer inspanning voor nodig om deze in te houden dan om hem voort te stuwen. De burijn moet zowel op een fysiek als op een metafysisch niveau worden beheerst.'

Ontwikkeling

Krol maakte voornamelijk kopergravures, maar ook houtsnedes (zoals in Thésée), waarvoor dus geen burijn, maar een guts wordt gehanteerd. Het zijn portretten, afbeeldingen van dieren of illustraties met Joodse thema's. Zijn houtsneden ontwikkelen zich van grove, dikke en hoekige lijntekeningen in ongecompliceerde composities naar verfijnd, sierlijk lijnenspel en complexe, expressieve illustraties. Voor de kleurenhoutsneden van Thésée waren steeds vier blokken nodig, drie voor verschillende kleuren en één voor het zwart. De stijl van deze houtsneden lijkt geïnspireerd te zijn op het Attisch aardewerk met zwarte figuren. Zowel het kenmerkende perspectief als het zwart van de afbeeldingen op deze Griekse vazen komen terug in Krols houtsneden. Hij nam echter niet de donkerrode kleur van de Attische stijl over. In plaats daarvan is als overheersende kleur zeeblauw gebruikt. Het zwart van de houtsneden sluit aan op de diepzwarte indruk die de tekst, gezet uit de 24 punts Bodoni, maakt. Deze editie van Thésée werd uitgegeven door Krol zelf. Het exemplaar van de Koopman Collectie is een van de 23 luxe exemplaren, op BFK Rives (Blanchet Frères Kléber), met een suite van de illustraties gedrukt in zwart op Japans papier.

Bibliografische beschrijving

Beschrijving: Thésée / André Gide ; 24 bois de Krol ; présenté par Sylvio Samama.- Paris : Krol, 1963.- [135] p., ill., 26×34 cm.
Drukker: Pierre Daynac (Poitiers) (tekst)
A. Krol (Paris) (houtsneden)
Oplage: 200 exemplaren
Exemplaar: Nummer III van de 23 op BFK Rives, met een suite illustraties op Japans papier
Lettertype: Bodoni
Bijzonderheid: Gesigneerd door Krol
Bibliografie: Bénézit 8-53 ; Monod 5368 ; Prout II-63-03 ; Strachan 335
Aanvraagnummer: Koopm F 12

Literatuur

  • Béatrix Beck, Krol. Genève, Pierre Cailler, 1958
  • Pierre Caillier, Catalogue raisonné de l'oeuvre gravé de Abram Krol; I: 1948-1957. Genève, Editions Pierre Cailler, 1969
  • Paul van Capelleveen, Sophie Ham, Jordy Joubij, Voices and visions. The Koopman Collection and the Art of the French Book. The Hague, Koninklijke Bibliotheek, National Library of the Netherlands; Zwolle, Waanders, 2009
  • Paul van Capelleveen, Sophie Ham, Jordy Joubij, Voix et visions. La Collection Koopman et l'Art du Livre français. La Haye, Koninklijke Bibliotheek, Bibliothèque nationale des Pays-Bas; Zwolle, Waanders, 2009
  • Pierre Lepape, André Gide, le messager: Biographie. Paris, Seuil, 1997
  • Zvih Lévy, 'André Gide entre Œdipe et Thésée', in: French studies, 44 (1990), 1 (Jan), p. 34-46
  • Patrick Pollard, 'The Sources of André Gide's 'Thésée'', in: The modern language review, 65 (1970), 2 (Apr), p. 290-297
  • W.J. Strachan, The artist and the book in France: The 20th century livre d'artiste. London, Owen, 1969

Titelpagina met uitgeversvignet door Abram Krol
Titelpagina met uitgeversvignet door Abram Krol

Titelpagina met uitgeversvignet door Abram Krol

Initiaal, houtsnede (p. 11)
Initiaal, houtsnede (p. 11)

Initiaal, houtsnede (p. 11)

Kleurenhoutsnede door Abram Krol (p. 27)
Kleurenhoutsnede door Abram Krol (p. 27)

Kleurenhoutsnede door Abram Krol (p. 27)

Kleurenhoutsnede door Abram Krol (p. 39)
Kleurenhoutsnede door Abram Krol (p. 39)

Kleurenhoutsnede door Abram Krol (p. 39)

Eerste gesigneerde illustratie van de suite op Japans papier
Eerste gesigneerde illustratie van de suite op Japans papier

Eerste gesigneerde illustratie van de suite op Japans papier