Anneken Hoogwandts

Jaar:
1659
Auteur:
Anneken Hoogwandts

Van Hoogwandts zijn in de STCN maar drie titels bekend (twee daarvan in de BPH), maar in Arnolds beroemde Kirchen- und Ketzergeschichte (eerste druk 1699-1700; Nederlandse vertaling 1701-1729) worden twee andere titels opgevoerd waaruit hij uitvoerig citeert, maar waarvan tot nu toe geen exemplaar getraceerd is. De vroegste daarvan is de Klachten Sions van 'omstreeks 1615', wat waarschijnlijk een vergissing is voor 1651; bekend is ons slechts het Vervolgh van de Klachten Sions (gedateerd na 1645, eerder dus na 1651). De andere is uit 1657: Christelycke nieuwe-jaars gedachten. Arnold noemt haar in één adem met Antoinette Bourignon en Tanneke Denijs, alledrie actief in Amsterdam, en alledrie vanwege hun geestelijke geschriften door de kerkelijke overheden belaagd en belasterd.

Jan Swammerdam, misschien wel de bekendste volgeling van Bourignon, spreekt in een van zijn getuigenissen met veel waardering over Hoogwandts, en kende haar Geestelijcke grondt (1653); het hier voorliggende werk heeft kennelijk geen spoor in de geschiedenis achtergelaten.

Exemplaar uit het bezit van de neerlandicus en volkskundige P.J. Meertens (1899-1985): hoorde dit boekje, waarin hij in 1928 al schreef: 'van dit boekje is mij geen tweede exemplaar bekend' in zijn visie tot de tot de volkslectuur of tot de 'stiefkinderen van de letterkunde' (de titel van een artikel van zijn hand in het Jaarboek van de Maatschappij uit 1968)?

Zie ook: M. de Baar, "Ik moet spreken". Het spiritueel leiderschap van Antoinette Bourignon (1616-1680). Zutphen 2004;
G. Arnold, Unpartheyische Kirchen- und Ketzer-Historie. Frankfurt 1699-1700

STCN-beschrijving

Hoogwandts, Anneken (17e eeuw)
De klare proeve, van de ware kerck ofte gemeente Gods, en van den korten ende onfeylbaren wegh door de boete tot de eeuwige saligheydt. By Anneken Hoogwants. (Colophon: Amsterdam, for the author, printed by wed. J. Broersz), 1659.
8º: A-V8
Vingerafdruk: 165908 - b1 A2 em : b2 V5 mel
Amsterdam, Bibliotheca Philosophica Hermetica: 5195; 7785 (record in STCN)