Antoinette Bourignon
Jaar:
1669
Auteur:
Anthoinette Bourignon

De visionaire Antoinette Bourignon (Lille 1616-Franeker 1680), die zichzelf het 'licht der wereld' noemde, meende dat zij door God verkozen was om het ware Christendom op aarde te herstellen, nu het einde der tijden nabij was. Zij was de enige vrouwelijke leider van een spirituele secte in de Republiek en had bijna uitsluitend mannelijke volgelingen. Jan Swammerdam bijvoorbeeld, de bekende medicus en 'insectenman', was al vroeg geïnteresseerd in mystieke en spiritualistische ideeën en liet in 1675 de wetenschap in de steek om Bourignon te volgen. Ruim een jaar later kwam het tot een breuk en keerde hij met hangende pootjes terug naar zijn instrumenten en zijn insectenverzameling. Intussen had hij wel bijna al haar 46 werken (maar niet het hier besproken boek) in het Nederlands vertaald!

Bourignon zocht - modern uitgedrukt - heel bewust de publiciteit bij de promotie van haar boodschap: zij regelde dat haar werken in gedrukte vorm in meerdere talen verspreid werden. Zij maakte van diverse commerciële drukkers gebruik, maar had daarnaast al vroeg een eigen drukpers (en volgelingen die hem bedienden) in haar Amsterdamse huis. Tussen 1669 en 1674 verschenen er 17 werken, waaronder het hier getoonde. In 1672 werd de pers naar Husum (Noord-Duitsland) verscheept, waarnaar zij moest uitwijken. In 1674 werd hij in beslag genomen. Aangezien haar volgelingen geen professionele opleiding als drukker hadden, zijn de resultaten soms herkenbaar 'amateuristisch', bijvoorbeeld door onregelmatige inkting. Het enige dat op deze editie aangemerkt kan worden is echter een wat onregelmatige woordspatiëring, een middel dat ook door professionele zetters gebruikt werd om de regel uit te vullen.

Zie ook: M. de Baar, "Ik moet spreken". Het spiritueel leiderschap van Antoinette Bourignon (1616-1680). Zutphen 2004.

STCN-beschrijving

Bourignon, Antoinette (1616-1680) (La lumiere nee en tenebres. Dutch. Continuation. 2)
Vervolg van Het licht schijnende in de duysternissen. Part 2. By Anthoinette Bourignon. Antwerpen, 1669.
8º: 6 A-L8 M4
*Printed in Amsterdam, probably at the author's own press
.
Vingerafdruk: 166908 - a1 *2 ste : a2 *4 e$vo - b1 A n : b2 M3 eve
Amsterdam, Bibliotheca Philosophica Hermetica: 15335 (record in STCN)