Comenius

Jaar:
1659
Auteur:
Johannes Amos Comenius

Comenius, die zelf vanwege zijn lidmaatschap van de Boheemse Broederuniteit bijna zijn hele leven in ballingschap heeft geleefd, was tegen elke vorm van geloofsvervolging. Van 1656 tot zijn dood in 1670 woonde hij in Amsterdam, aanvankelijk bij de familie De Geer aan de Keizersgracht, in het Huis met de Hoofden, de toekomstige behuizing van de BPH. Na de uitwijzing van de Socinianen uit Polen, waar Comenius ook bijna 40 jaar had gewoond en lesgegeven, trokken velen van hen naar Holland. Daar hoopten zij Comenius voor zich te winnen. Maar Comenius liet als reactie zijn veel eerder geschreven De Christianorum uno Deo drukken, gericht aan Jonas Schlichting, de patriarch van de Socinianen. Hij had in 1640 met hem gediscussieerd over de ontstane tweespalt in het Christendom en de tegenstelling tussen de rationalistische en mystieke opvattingen, zonder dat zij het eens werden. Niet tevreden over zijn argumentatie stuurde Comenius hem destijds het handschrift met deze tekst na.

Zie ook: M. Blekastad. Comenius. Versuch eines Umrisses von Leben, Werk und Schicksal des Jan Amos Komensky. Oslo/Praag 1969.

STCN-beschrijving

Comenius, Johannes Amos (1592-1670)
De christianorum uno Deo, patre, filio, spirituso. Fides antiqua, contra novatores. By J.A. Comenius. Amstelodami, apud J. Janssonium, 1659.
8º: A-E8 (lacks E8, blank?)
Vingerafdruk: 165908 - b1 A2 o:$c : b2 E5 ritu
Amsterdam, Bibliotheca Philosophica Hermetica: 18204 (record in STCN)