F.M. van Helmont
Jaar:
1698
Auteur:
Franciscus Mercurius van Helmont

Franciscus Mercurius was de zoon van de beroemdste aanhanger van de leer van Paracelsus: de arts Johannes Baptista van Helmont. Zijn naam heeft een alchemistische associatie: hij werd in 1614 geboren kort na een geslaagde poging van zijn vader om langs alchemistische weg goud te maken. Mercurius (kwikzilver) is daarbij een onmisbaar bestanddeel. Bovendien is Mercurius (Grieks: Hermes) de vermeende uitvinder van de alchemie.

Hij was een aristocratische idealist die allerlei sociale projecten begon om de armen te helpen en een verbetering van de medische verzorging nastreefde. Hij was ook uitvinder: hij bedacht samen met Gottfried Wilhelm von Leibnitz bijvoorbeeld schoenen met springveren eronder. In godsdienstig opzicht was hij eveneens een 'vrije geest': hij streefde een universele religie na die een eind zou maken aan alle controverses tussen protestanten, katholieken, Joden, moslims en heidenen. Daarvoor boden de mystieke inzichten van de Joodse Kabbala en van het christendom volgens hem de basis. Hij bracht anderhalf jaar in een Romeinse gevangenis door, door de Inquisitie beschuldigd van ketterijen van allerlei aard, en schreef daar zijn verhandeling over het Hebreeuws als de natuurlijke taal die iedereen onbewust beheerst. Met een practische toepassing van deze theorie kon men doven gemakkelijk leren spreken. En met succes, zoals van Helmont hier verhaalt in de inleiding bij Eenige bedenkingen, over een jongeling die op zijn eigen verzoek anoniem wil blijven. Deze getoonde tekst bevat een uitleg van de Bijbeltekst over de schepping, vanuit de Hebreeuwse grondtekst beschouwd.

Zie ook: A. Coudert, The impact of the Kabbalah in the seventeenth century. The life and thought of Francis Mercury van Helmont (1614-1698). Leiden 1999.

STCN-beschrijving

Helmont, Franciscus Mercurius van (1614-1699)
Eenige voor-bedagte en over-wogene bedenkingen over de vier eerste kapittelen des eersten boeks Moysis, Genesis genaamt. By Franciscus Mercurius van Helmont. Amsterdam, P. Rotterdam bookseller, 1698.
12º: *6 A-M12 N6
Vingerafdruk 169812 - a1 *2 e$g : a2 *4 rde - b1 A s : *b2 N3 m$e
Amsterdam, Bibliotheca Philosophica Hermetica: 4015 (record in STCN)